بموجود فهو لیس مطلقا " [١] نفی کرده و می‌گویند برخی از اشیاء هستند که نه موجودند و نه معدوم ، بلکه واسطه بین موجود و معدومند . البته واضح‌ است که کسی قائل نیست که مطلقا بین وجود و عدم واسطه هست یعنی هر چیزی‌ ممکن است که نه موجود باشد و نه معدوم ، بلکه صرفا در بعضی از صفات‌ موجودات ( صفات انتزاعی ) به این نتیجه رسیده‌اند که این صفات نه‌ موجودند و نه معدوم ، این واسطه‌ها را اصطلاحا " حال " نامیده‌اند .
نقد نظریه معتزله : هر دو نظریه معتزله ( که در ضمن مسأله اول و مسأله‌ دوم بیان شد ) واضح البطلان است و لذا ارزشی ندارد که کسی در مقام برهان‌ بر آید زیرا که معدوم از آن جهت که معدوم است منشأ هیچ اثری نیست و هیچگونه کینونت و واقعیت و نفس الامریت ندارد و نیز محتاج به برهان‌ نیست که اثبات شود که یک چیز نمی‌تواند نه موجود باشد و نه معدوم زیرا در محل خود ثابت شده است که امتناع ارتفاع نقیضین و همچنین امتناع‌ اجتماع نقیضین ، اول الاوائل وابده البدیهیات است . تنها چیزی که در اینجا سخن گفتن درباره آن ارزش دارد پاسخ به شبه‌هائی است که این دسته‌ از متکلمین را در بن بست قرار داده و ناگزیرشان ساخته است که چنین‌ نظریه‌های واضح البطلانی را ارائه دهند . اما پیش از مطرح کردن این شبهات‌ بحث دیگری را به عنوان مقدمه بیان می‌کنیم و آن اینکه چگونه می‌شود که‌ برخی از علما و دانشمندان که در فضل و دانش آنها هیچگونه شک و تردیدی‌ نیست گاهی به نظریاتی معتقد می‌گردند که بطلان آن نظریات حتی برای‌ انسان‌ها ی عادی نیز واضح و آشکار است . پاسخ آن است که

[١] یعنی هر آنچه موجود نیست ، پس آن شی‌ء ، " نیست محض " است . به عبارت دیگر چیزی نیست که موجود نیست ، و لذا بین وجود و عدم حد واسطی متصور نیست .