باشد و باید هرگز ب نباشد .
در این شعر کلمه " فی الاذهان " به کار رفته است ، اشاره به اینکه‌ وجود در ظرف ذهن متصف به آن صفت‌های سه گانه می‌شود ، ولی در خارج متصف‌ به هر سه صفت نمی‌شود ، بلکه فقط به دو صفت از این سه صفت متصف می‌شود ، یعنی وجوب و امکان . زیرا بدیهی است که معنی امتناع این است که محال‌ است در خارج پدید آید ، و چیزی که در خارج است قهرا صفت امتناع را نمی‌پذیرد [١] .

[١] حقیقت این است که این بن بست از آنجا پیدا شد که حاجی سبزواری‌ خواسته مطلق وجود را همان طور که خود در شرح تصریح می‌کند اعم از رابط و محمولی رابطی و محمولی نفسی قائم بالذات ، و محمولی نفسی قائم بغیر ، مقسم قرار دهد . اما چنانکه قبلا گفتیم اساس آن تقسیمات غلط است . بنابر اصالت وجود طور دیگر باید سخن بگوئیم . بنا بر اصالت وجود اگر حقیقت وجود را منظور و مقسم قرار دهیم نوعی تقسیم باید انجام دهیم و اگر ماهیت را منظور و مقسم قرار دهیم نوعی دیگر باید انجام دهیم و حتی مفهوم‌ اقسام بنا بر هر یک از دو قسم متفاوت می‌گردد . اگر حقیقت وجود را منظور قرار دهیم باید بگوئیم حقیقت وجود یا واجب است و یا ممکن و شق‌ سومی در کار نیست . و البته معنی امکان در باب وجود بنابر اصالت وجود با امکان در باب ماهیت متفاوت است ، همچنانکه معنی وجوب نیز بنابر اصالت وجود با وجوب بنابر اصالت ماهیت متفاوت است . و اما اگر ماهیت را در نظر بگیریم ، ماهیت به تبع وجود و عدم متصف به این صفات‌ سه گانه می‌شود . هر ماهیتی عقلا از نظر اتصاف به وجود از یکی از این سه‌ حال خارج نیست : یا واجب است و یا ممکن و یا ممتنع . یعنی یا واجب‌ الوجود است یا ممکن الوجود و یا ممتنع الوجود و همچنین هر ماهیت مفروض‌ الوجودی از نظر اتصاف به صفتی از صفات یا ثبوت آن صفت برای او ، یا بالوجوب است ، یا بالامکان و یا بالامتناع . پس آنجا که می‌خواهیم تقسیم‌ را سه جانبه قرار دهیم اگر بر مبنای اصالت ماهیت قضاوت می‌کنیم لزومی‌ ندارد ظرف را ، عالم ذهن قرار دهیم و اگر بر مبنای اصالت وجود قضاوت‌ می‌کنیم هرگز خود وجود تقسیم سه جانبه نمی‌پذیرد نه در ظرف ذهن و نه در ظرف خارج و اما ماهیت که بنابراین مبنا اعتباری &gt