که این تعریف برای صدق و کذب یک تعریف سطحی است که از قضایای سطحی‌ عرفی گرفته شده است ولی با قضایای منطقی و همچنین با قضایای کلی سایر علوم جور در نمی‌آید .
این اشکال با بیان دیگر و به صورت دیگری در میان فلاسفه جدید هم آمده‌ است و آنها عدم مطابقت هر یک از علوم ریاضی و اقسام طبیعی و حتی تاریخ‌ را به نحو خاصی که هر کدام مغایر با دیگری است بیان کرده‌اند و چون این‌ گروه از فلاسفه در مطابقت قضایای تاریخی هم اشکال کرده‌اند پس می‌توان‌ گفت که بر اساس نظر آنان حتی در بعضی از قضایای خارجیه ( مثل قضایای‌ تاریخی ) نیز اشکال عدم مطابقت موجود است .
بیان نسبتا مفصل این دسته را از جلد اول کتاب " اصول فلسفه " در مقدمه‌ای که برای مقاله چهارم آن کتاب نوشته شده آنجا که تعریف حقیقت‌ بیان گردیده جستجو کنید و ما در اینجا از ذکر آن خودداری می‌کنیم . اما آنچه که اجمالا می‌توان گفت این است که این فلاسفه جوابی به اشکال فوق‌ الذکر نداده‌اند و اشکالات مربوط به حقیقت و صدق را بنا بر تعریف مزبور لا ینحل دانسته‌اند و لهذا اساسا آن تعریف را دور انداخته و هر یک از ایشان مطابق ذوق و سلیقه خود تعریفی برای حقیقت ارائه نموده است [١] .
ولی تعریف مزبور برای حقیقت یک امر قراردادی و اعتباری نیست که‌ بتوان از آن دست برداشت ، آن تعریف از یک اصل کلی و قطعی که راه علم‌ و فلسفه را از سفسطه و شک مطلق جدا می‌کند نتیجه شده است . دست برداشتن‌ از این

[١] رجوع کنید به " اصول فلسفه " ، جلد اول ، مقاله چهارم ارزش‌ معلومات .