که ظرف " وجود نفسی " و ظرف " وجود رابط " هر دو " ذهن " است ، آنجا که گفته می‌شود ظرف عروض ، " ذهن " و ظرف اتصاف ، " خارج " است مقصود اینست که ظرف " وجود نفسی " ذهنی و ظرف " وجود رابط " خارج است [١] .
این یک توجیه نسبتا صحیحی بود برای این مطلب ، اما واضح است که این‌ توجیه هم خالی از اشکال نیست . زیرا بنابراین توجیه اولا معلوم نیست که‌ به چه مناسبتی وجود رابط به نام " اتصاف " و وجود نفسی و محمولی به‌ نام " عروض " نامیده شده است . ثانیا با قبول این توجیه باز هم اشکال‌ این نظریه و اینگونه تعریف و تقسیم معقولات بر طرف نمی‌شود . زیرا هر چند بعضی از امور ( مثل ذات واجب ) در ذهن وجود نفسی ندارد و وجود نفسی‌اش منحصر به خارج است ولی سایر امور ( مانند همان مثال‌هائی که خود قوم برای قسم اول ذکر می‌کنند ) هم در خارج وجود نفسی دارند و هم در ذهن و باصطلاح ظرف عروضشان هم ذهن است و هم خارج . پس در حقیقت ، تقسیم ، رباعی می‌شود ، زیرا قسم چهارمی به آن افزوده می‌شود و آن اینکه ظرف عروض‌ هم ذهن است و هم خارج .
ثالثا در مثال‌هائی که برای قسم سوم آورده می‌شود ، مفاهیمی مثل ابوت و بنوت و امثال اینها نیز ذکر می‌گردد و این معانی اضافی از قبیل معقولات‌ ثانیه فلسفی خوانده می‌شود [٢] ، و حال آنکه مطابق تعریفی که ما از معقولات ثانیه فلسفی کردیم این معانی از معقولات اولیه هستند و فرضا ما توجیه اخیر را

[١] در کتب مفصل فلسفی نیز آنجا که از نحوه وجود معقولات ثانیه فلسفی‌ بحث می‌شود برخی فلاسفه ( مانند صدرالمتألهین ) معتقدند که این معانی در خارج وجود رابط دارند ، و لیکن وجود نفسی ندارند . [٢] رجوع شود به : " اسفار " ، مقوله مضاف ، جلد ٢ صفحه ٦٤.