حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٧
«و اگر هر گونه معجزه اى براى اهل كتاب بياورى ، [ باز ] از قبله تو پيروى نمى كنند، و تو [ نيز ]پيرو قبله آنان نيستى، و خود آنان ، پيرو قبله يكديگر نيستند . و پس از علمى كه تو را [ حاصل ] آمده، اگر از هوس هاى ايشان پيروى كنى، در آن صورت ، جدّاً از ستمكاران خواهى بود» .
«ما ، روى چرخاندنت را در آسمان ، نيك مى بينيم . پس تو را به سوى قبله اى كه بِدان خشنود شوى ، برمى گردانيم . پس روى خود را به سوى مسجد الحرام كن و هر جا بوديد ، روى خود را به سوى آن بگردانيد . در حقيقت ، اهل كتاب ، نيك مى دانند كه اين [تغيير قبله] ، از جانب پروردگارشان و درست است و خدا از آنچه مى كنند ، غافل نيست» .
حديث
٩٢٥١.الدرّ المنثور ـ به نقل از ابو عاليه ـ: وقتى كه پيامبر خدا به سوى بيت المقدّس نگريست، به جبرئيل عليه السلام فرمود : «دوست داشتم كه خداوند ، قبله مرا از سمت قبله يهود به سوى قبله اى ديگر ، تغيير مى داد» . جبرئيل عليه السلام به ايشان گفت: من هم بنده اى مانند تو هستم و كارى از من ، برايت ساخته نيست، مگر در حدّى كه به من فرمان داده مى شود. بنا بر اين ، پروردگارت را بخوان و از او بخواه . از آن پس، پيامبر خدا ، پيوسته به آسمان مى نگريست تا مگر جبرئيل از جانب خداوند ، پاسخ درخواست او را بياورد. پس، خداوند اين آيه را فرو فرستاد: «ما [به هر سو] گردانيدنِ رويت در آسمان را نيك مى بينيم» .
٩٢٥٢.تهذيب الأحكام ـ به نقل از معاوية بن عمّار ، از امام صادق عليه ا: به ايشان گفتم: چه وقت پيامبر خدا ، قبله را به سوى كعبه تغيير داد؟ امام عليه السلام فرمود: «بعد از بازگشتش از بدر» .
٩٢٥٣.مجمع البيان ـ از على بن ابراهيم ، به اسنادش از امام صادق عليه: تغيير قبله به سوى كعبه ، پس از آن رُخ داد كه پيامبر صلى الله عليه و آله سيزده سال در مكّه به سوى بيت المقدّس ، نماز خواند و بعد از هجرتش به مدينه نيز به مدّت هفت ماه به سوى بيت المقدّس ، نماز گزارد. بعد از اين مدّت، خداوند ، قبله او را به سوى كعبه تغيير داد؛ چرا كه يهود، پيامبر خدا را سرزنش مى كردند و به ايشان مى گفتند : تو پيرو ما هستى . به سوى قبله ما نماز مى گزارى. پيامبر خدا از اين سخن ، سخت اندوهگين شده بود و در دلِ شب ، بيرون مى رفت و به انتظار رسيدن فرمانى از جانب خداوند متعال در اين باره، به كرانه هاى آسمان مى نگريست. فرداى آن شب ، چون وقت نماز ظهر رسيد، پيامبر خدا در مسجد بنى سالم ، دو ركعت از نماز ظهر را خوانده بود، كه جبرئيل عليه السلام بر ايشان فرود آمد و بازوهاى ايشان را گرفت و ايشان را به سمت كعبه برگرداند و اين آيه را بر او فرو خواند: «ما [به هر سو] گردانيدن رويت در آسمان را مى بينيم. تو را به سوى قبله اى بر مى گردانيم كه آن را مى پسندى. پس، رو به سوى مسجد الحرام كن» . پيامبر خدا ، دو ركعت به سوى بيت المقدّس خوانده بود و دو ركعت ديگر را به سوى كعبه خواند. در اين هنگام ، يهود و مردمان نابخرد گفتند: چه چيز آنها را از قبله اى كه داشتند، روى گردان كرد؟