تشريع قبله در اسلام و لزوم رو كردن به سوى آن در نماز ـ كه يك عبادت عمومى ميان مسلمانان است ـ و نيز در هنگام ذبح حيوانات و مسائل ديگرى كه عموم مردم با آنها دست به گريبان اند ، مسلمانان را به بحث از جهت قبله و تعيين آن ، نيازمند ساخت. اين كار در ابتدا با ظنّ و گمان و نوعى تخمين ، همراه بود ؛ امّا بعدها اين نياز عمومى، دانشمندان رياضيدان مسلمان را برانگيخت تا در اين موضوع ، تحقيق كنند. لذا از جدول هايى كه در زيج ها و كتاب هاى نجومى براى تعيين عرض و طول جغرافيايى شهرها وضع شده است، بهره گرفتند و از راه حساب مثلثات، انحراف مكّه از سمت جنوبِ هر شهر را استخراج كردند . منظور از انحراف، خطّ متّصل ميان هر شهر و مكّه از خطّ متّصل ميان آن شهر و نقطه جنوب خطّ نصف النهار است. سپس، آن را درباره هر شهرى از شهرهاى اسلام با دايره معروف هندى كه خطّ نصف النهار را تعيين مى كند، مشخّص كردند و بعد ، درجات انحراف و خطّ قبله را معلوم ساختند. بعدها به منظور تسريع و سهولت كار ، از ابزارى مغناطيسى به نام قطب نما، استفاده كردند. اين دستگاه به وسيله عقربه اش جهت شمال و جنوب را تعيين مى كند و در مشخّص كردن نقطه جنوب ، جانشين دايره هندى شد . شخص با به كار