٩٨٩٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قاضيان ، سه گروه اند : دو گروه در آتش اند و يك گروه در بهشت. مردى كه حق [و حقيقت] را مى شناسد و به آن حكم مى دهد، اين مرد در بهشت است ؛ مردى كه جاهلانه ميان مردم قضاوت مى كند، اين كس در آتش است ؛ و مردى كه حق [و حقيقت ]را مى شناسد ، امّا حكم ناروا صادر مى كند، اين نيز در آتش است .

٣ / ١٣

حكم قاضى حرام را حلال نمى كند

٩٨٩٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : جز اين نيست كه من هم يك بشر هستم و اى بسا كه بعضى از شما در اقامه حجّت و دليل ، از ديگرى زبان آورتر باشد. پس، هر كس كه من [بر اساس بيّنه ]از حقّ برادرش به نفع او حكم دهم، در حقيقت ، تكّه اى آتش در اختيار او مى گذارم.

٩٨٩٩.معانى الأخبار ـ به نقل از ابو عُبَيد قاسم بن سلّام ـ: دو نفر درباره ارثيه و مقدارى اشياى فرسوده با هم اختلاف پيدا كردند و براى داورى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتند . ايشان فرمود : «ممكن است كه يكى از شما در اقامه حجّت (آوردن دليل) ، از ديگرى زبان آورتر باشد. پس، هر كس كه من از حقّ برادرش به نفع او حكم دهم، در حقيقت ، تكّه اى آتش در اختيارش مى گذارم» . در اين هنگام ، هر يك از آن دو مرد گفتند : اى پيامبر خدا! من حقّم را به طرفم بخشيدم . پيامبر خدا فرمود: «نه ؛ بلكه برويد و حقجويانه اموال را قسمت كنيد و آن گاه ، قرعه بزنيد و سپس يكديگر را حلال كنيد» .

٩٩٠٠.الأمالى ، طوسى ـ به نقل از عدى بن عدى ، از پدرش ـ: امرؤ القيس با مردى بر سرِ زمينى دعوا داشت و براى داورى به نزد پيامبر خدا رفته بود . ايشان فرمود : «بيّنه (شاهدى) دارى؟» . گفت : خير . فرمود: «پس او را سوگند ده» . امرؤ القيس گفت : در اين صورت ، زمين ، مرا مى بَرَد . فرمود: «اگر با سوگندش زمين تو را ببرَد، از كسانى خواهد بود كه خداوند در روز قيامت به وى نمى نگرد و اعمالش را نمى پذيرد و عذابى دردناك دارد» . آن مرد به وحشت افتاد و زمين را به امرؤ القيس برگردانْد .