حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٢٩
٣ / ٢
تن دادن به داورى اسلام
قرآن
«ولى چنين نيست . به پروردگارت سوگند كه ايمان نمى آورند، مگر آن كه تو را در مورد آنچه ميان آنان مايه اختلاف است ، داور گردانند . سپس از حكمى كه كرده اى ، در دل هايشان احساس ناراحتى [ و ترديد ] نمى كنند و كاملاً سرِ تسليم فرود مى آورند» .
حديث
٩٨٦٥.صحيح مسلم ـ به نقل از عبد اللّه بن زبير ـ: مردى از انصار با زبير بر سرِ جوى آب حَرّه كه نخل ها را از آن آب مى دادند ، اختلاف پيدا كرد. او به زبير گفت: جلو آب را رها كن تا برود ؛ امّا زبير امتناع كرد. داورى را به نزد پيامبر خدا بردند. پيامبر خدا به زبير فرمود: «اى زبير! نخل هايت را آب بده و آن گاه ، آب را به طرف [زمين] همسايه ات رها كن» . مرد انصارى عصبانى شد و گفت: اى پيامبر خدا! چون پسر عمّه ات بود [ ، اين گونه داورى كردى]؟! رنگِ رخسار پيامبر خدا [از خشم ]تغيير كرد. آن گاه فرمود: «اى زبير! نخل هايت را آب بده و سپس جلو آب را ببند تا به طرف ديوارها برگردد» . زبير گفت: به خدا سوگند كه انگار اين آيه در اين باره نازل شد: «ولى چنين نيست .به پروردگارت سوگند كه ايمان نمى آورند مگر آن كه تو را در مورد آنچه ميان آنان مايه اختلاف است ، داور گردانند...» .
٣ / ٣
هر كه بر اساس آنچه خدا نازل كرده ، داورى نكند
قرآن
«ما تورات را كه در آن ره نمود و روشنايى بود ، نازل كرديم. پيامبرانى كه تسليم [ فرمان خدا ] بودند، به موجب آن ، براى يهود داورى مى كردند؛ و [ همچنين ] خداپرستان و دانشمندان به سبب آنچه از كتاب خدا به آنان سپرده شده و بر آن گواه بودند. پس، از مردم نترسيد و از من بترسيد و آيات مرا به بهاى ناچيزى مفروشيد . و كسانى كه مطابق آنچه خدا نازل كرده است ، داورى نكنند ، آنان خود ، كافران اند . و در [ تورات ] بر آنان مقرّر كرديم كه جان در مقابل جان، و چشم در برابر چشم، و بينى در برابر بينى، و گوش در برابر گوش، و دندان در برابر دندان است ؛ و زخم ها [ نيز به همان ترتيب ]قصاصى دارند. و هر كه از آن [ قصاص ]درگذرد، پس آن، كفّاره [ گناهان ] او خواهد بود. و كسانى كه به موجب آنچه خدا نازل كرده ، داورى نكرده اند، آنان خود ، ستمگران اند» .