و گرامى مى دارند ، پس بگو : اين ، فضيلتى است كه آنها در خويش پديد آورده اند. [١] اين كه انسان ، تكريم ديگران را نشانه بزرگوارى خودشان بداند ، تأثير مهمّى در جلوگيرى از تكبّر دارد.

روش برخورد با توهين و تحقير

و اما در برابر توهين هاى ديگران چه بايد كرد؟ يكى از عوامل مهم در تنيدگى و نارضايتى ، آزارها و توهين هايى است كه ممكن است از سوى ديگران به انسان برسد . چگونه مى توان اين وضعيت را تحمّل كرد؟ راه مقابله صحيح با آن چيست؟ امام سجاد عليه السلام در ادامه حديث ، به اين مطلب پرداخته ، مى فرمايد : و اگر از آنان آزار و دورى كردن ديدى ، بگو : اين ، به خاطر گناهى است كه انجام داده ام . اگر انسان ، تكريم ديگران را به خودشان برگرداند و توهين آنها را نتيجه كردار خودش بداند ، به روابط اجتماعى ، آسيبى وارد نمى شود و اين ، نقش مهمى در رضايت از زندگى خواهد داشت . امام سجاد عليه السلام در پايان ، به نقش اين نگرش در رضايت از زندگى و لذّت بخش كردن حيات مى پردازد : به تحقيق ، هر گاه چنين كردى ، خداوند ، زندگى را بر تو آسان مى كند و دوستانت را زياد مى گرداند و دشمنانت را اندك مى سازد و از نيكى آنان خرسند مى شوى و از بى مهرى آنان افسوس نمى خورى . [٢]

[١] همان جا .[٢] الاحتجاج ، ج٢ ، ص٣٢٠ ؛ التفسير المنسوب إلى الامام العسكرى، ص٢٦ ؛ بحار الأنوار، ج٧١، ص ٢٣٠ .