نفس است و آن گاه كه عزّت نفس تأمين شد ، فرد ، به احساس خوبى از خود و زندگى دست مى يابد . بنابراين ، يكى از عوامل مهم در رضامندى از زندگى ، كار و تلاش است.

٢ . هنر تدبير

صرف تأمين امكانات ، براى خوش بختى و احساس لذّت از زندگى ، كافى نيست ، بلكه نيمى از ماجراست ؛ نيمه ديگر آن ، چگونگى استفاده انسان از روزى است . يكى از ضرورت هاى زندگى موفّق ، مهارت استفاده از روزى است . اين ، همان چيزى است كه در ادبيات دين از آن با نام «تدبير» ياد مى شود . امام على عليه السلام مى فرمايد: سامان زندگى در تدبير است . [١] و در كلام ديگرى مى فرمايد : قوام زندگى در نيكْ تقدير كردن است و ملاك آن ، نيكْ تدبير كردن. [٢] اگر عنصر تدبير را از زندگى برگيريم ، همانند محصول ارزشمندى است كه آفت گرفته باشد . امام على عليه السلام مى فرمايد: آفت زندگى ، بد تدبير كردن آن است . [٣] بد تدبير كردن ، كليد فقر است. [٤] به همين جهت ، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله تهديد نگران كننده براى آينده امت اسلامى را «سوء تدبير» مى داند : من براى امّتم از فقر نمى ترسم ؛ ولى از سوء تدبير ترسانم. [٥]

[١] غرر الحكم ، ح٨٠٨٢ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٣٠٣ .[٢] غرر الحكم ، ح٨٠٨٤ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٣٧٠ .[٣] غرر الحكم ، ح٨٠٨٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٨٢ .[٤] غرر الحكم ، ح٨٠٩٠ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٢٨٤ .[٥] عوالى اللآلى، ج٤، ص٣٩.