هرگاه يكى از شما به كسى نگاه كرد كه در مال و جمال از او برتر است ، به آنچه پايين تر از اوست نگاه كند . [١] نكته جالبى كه در اين حديث وجود دارد ، اين است كه هميشه مقايسه كردن در مال و ثروت نيست ؛ گاهى ممكن است كه انسان در جمال و زيبايى ، دست به مقايسه بزند. اين مسئله ، در ميان جوانان و بويژه در ميان دختران ، بيشتر مشاهده مى شود. مقايسه كردن خود با كسانى كه زيباترند، موجب غمگينى و رنجورى مى شود. اين نيز يك مقايسه صعودى است. در چنين مواردى با استفاده از مقايسه نزولى مى توان اين احساس ناخوشايند را از خود دور ساخت. همچنين ممكن است مقايسه صعودى در جمال، در يك زندگى خانوادگى شكل گيرد و كسى همسر خود را با همسر زيباترى (چه مرد باشد و چه زن) مقايسه كند. اين مقايسه (كه مى تواند در اثر ديدن خودِ فرد يا تصوير او شكل گيرد)، داورى مقايسه كننده را تحت تأثير قرار داده ، ادراك او را تغيير مى دهد. تحقيقات ، نشان داده اند كه اگر كسى قبل از داورى و ارزيابى درباره كسى، فرد يا افراد جذاب تر و زيباترى را ديده باشد، فرد مورد نظر ، با جذّابيت و زيبايى كمترى در نظر او ارزيابى مى شود. [٢] همچنين تحقيق ديگرى ثابت كرده است كه مردان ، هنگامى كه عكس هاى زنان بسيار زيبا را مى بينند، همسران مورد علاقه خود را با جذابيت كمترى ارزيابى مى كنند. [٣] بنابراين، مقايسه صعودى، هم مى تواند

[١] صحيح البخارى ، ج٧ ، ص١٨٧ ؛ ر. ك: أعلام الدين، ص٢٣٣ .[٢] اين تحقيق ، توسط كنريك در سال ١٩٩٣م ، انجام شده است (ر. ك: روان شناسى اجتماعى با نگرش به منابع اسلام، ص٢٥٣).[٣] اين تحقيق نيز توسط كنريك و همكاران او در سال ١٩٨٠ م ، انجام شده است (ر. ك: همان جا) .