امام صادق عليه السلام مى فرمايد: لذّت زندگى هنگامى قابل درك است كه انسان از نعمت سلامت ، برخوردار باشد. [٢] تن بيمار ، زندگى را براى انسانْ تلخ مى كند . اگر سلامت، وجود نداشته باشد ، ثروتمندترين افراد نيز از زندگى خود لذّت نمى برند . امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد: به وسيله عافيت ، لذّت زندگى درك مى شود . [٣] اگر همه امكانات ، فراهم باشد ، ولى سلامت وجود نداشته باشد ، لذّت انسان ، كامل نمى گردد: با وجود سلامت ، لذّتْ كامل مى شود . [٤] مثلاً لذّت غذاى مطبوع ، هنگامى درك مى شود كه انسان ، سالم باشد: با سلامت مزاج ، لذّت غذا درك مى شود . [٥] بنا بر اين ، سلامت ، برترينِ نعمت هاست [٦] و هيچ لذّتى گواراتر از عافيت (سلامت تن و روان) نيست ؛ [٧] اما با اين حال ، يكى از نعمت هاى فراموش شده است . براى لذّت بردن از سلامت ، بايد قدر آن را شناخت و در نگه دارى آن كوشيد.

٣ . لذّت خواب

زمان ، به دو قسمت شب و روز تقسيم شده است . روز ، براى تلاش و

[١] غرر الحكم ، ح١٠٢٥٤ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٥٤٤ .[٢] الأمالى ، صدوق ، ص٢٩١ ؛ المحاسن، ج١، ص٩ .[٣] غرر الحكم ، ح١١١٥٥ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ١٨٨ .[٤] غرر الحكم ، ح١١١٥٦ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٨٦ .[٥] غرر الحكم ، ح١١١٥٧ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص١٨٩ .[٦] غررالحكم، ح١١١٤٨ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٢٣.[٧] غررالحكم، ح١١١٤٩ و١١١٥١ ؛ عيون الحكم والمواعظ، ص٣١ .