عوامل افزايش شادكامى و رضامندى است . به همين جهت ، يكى از توصيه هاى دين به پيروان خود ، استفاده از مقايسه نزولى است . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وقتى مى خواهد كسى همانند ابوذر را تربيت كند ، به او توصيه مى كند كه از مقايسه صعودى پرهيز كرده، از مقايسه نزولى استفاده نمايد . او خود در اين باره مى فرمايد: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مرا به هفت چيز سفارش كرد : اين كه نگاه كنم به كسى كه پايين تر از من است و ننگرم به كسى كه بالاتر از من است ... . [١] اگر انسان ، خود را با زندگى هاى بهتر مقايسه كند ، دچار تلخ كامى و احساس ناكامى مى گردد و از زندگى خود لذّت نمى برد . اگر چنين اتفاقى افتاد ، يكى از بهترين مقابله ها استفاده از مقايسه نزولى است . اين روش ، از آموزه هاى اولياى دين است . امام باقر عليه السلام در اين باره مى فرمايد: بپرهيز از اين كه نگاه كنى به كسى كه برتر از توست ... پس اگر از اين كار (نگاه به بالادست) ، چيزى بر تو وارد شد ، به ياد آور زندگى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را كه غذايش از جو و شيرينى اش خرما و هيزمش شاخه هاى خشك شده نخل بود ، هرگاه يافت مى شد . [٢] گاهى انسان ، تصوّر مى كند بد بودن وضع زندگى به خاطر پشت كردن خدا به انسان بوده ، نشانه نگون بختى است . بررسى زندگى افرادى همچون پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و ديگر اولياى دين ، اين تصوّر باطل را مى زدايد ؛ چون انسان مى بيند كسانى هم كه برترين انسان ها بوده اند، از زندگى هاى معمولى و بلكه سخت ، برخوردار بوده اند و بدين سان ، آرام مى گيرد و از آن احساس ناخوشايند و آن تصوّر نادرست ، دور مى گردد. همچنين پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى فرمايد :

[١] الخصال ، ج٢، ص٣٤٥ ؛ المحاسن، ج١، ص١١ .[٢] الكافى ، ج٢ ، ص١٣٧ ؛ مشكاة الأنوار، ص١٣٠ .