هنر رضايت از زندگي - پسنديده، عباس - الصفحة ١٢٨
حق مسلّم آنان بوده ، از دستشان خارج كرده است ؛ كارى كه نبايد انجام مى داده است . اما آيا واقعيّت همين است كه ما تصوّر كرده ايم؟ آيا آنچه از آنِ ما بوده ، از ما گرفته اند و يا آنچه را به عنوان امانتْ نزد ما بوده است ، پس گرفته اند؟ همه سخن ، اين جاست : «مال» بوده يا «امانت»؟ «گرفته اند» يا «پس گرفته اند»؟ واقعيّت ، اين است كه آنچه در زمين و آسمان است ، همه از آنِ خداوند متعال است و آنچه در دست ماست ، امانتى از جانب خداوند متعال است . به قول شاعر: در حقيقت ، مالك اصلى خداست اين امانت ، بهر روزى نزد ماست امام صادق عليه السلام در اين باره مى فرمايد: اموال ، از آنِ خداست و آنها را نزد آفريدگان خويش ، امانت نهاده است . [١] جمله «اين ، مالِ من است» ، شايع ترين كلامى است كه ما درباره آنچه در اختيار داريم ، به كار مى بريم و اين ، ناشى از همان تصوّرى است كه نسبت به اموال دنيا داريم . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله درباره اين پديده مى فرمايد: آدمى مى گويد : ملك من ملك من ، و مال من مال من . اى بينوا! كجا بودى زمانى كه ملك بود و تو نبودى؟ آيا مالِ تو جز همان مقدارى است كه مى خورى و از بين مى برى يا مى پوشى و كهنه مى كنى يا صدقه مى دهى و [براى آخرتت] باقى مى گذارى؟ كه به خاطر آن ، يا مشمول رحمت مى شوى و يا كيفر مى بينى؟ پس بينديش كه مال ديگرى را بيشتر از مال خودت دوست نداشته باشى! [٢] بنا بر اين ، آنچه مصرف نشده ، اگر از دست برود ، مال ما نيست . در
[١] أعلام الدين ، ص٢٦٩ ؛ بحار الأنوار ، ج١٠٣ ، ص١٦ ، ح٧٤ ؛ ر. ك: تفسير العياشى ، ج٢ ، ص١٣ ، ح٢٣.[٢] مصباح الشريعة، ص٨٢ ؛ بحار الأنوار ، ج٧١ ، ص٣٥٦ ، ح١٧ .