دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٢

همانا دين خداى متعال را تنها آن كس مى تواند يارى برساند كه به همه جوانب آن ، احاطه داشته باشد (از هر سو آن را پاسدارى كند) . اين حقيقت ، در كلام امام على عليه السلام چنين بازگو گرديده است: إنَّمَا المُستَحفِظونَ لِدينِ اللّه ِ هُمُ الّذينَ أقامُوا الدّينَ، ونَصَروهُ، وحاطوهُ مِن جَميعِ جَوانِبِهِ . [١] گماشتگان بر پاسدارى از دين خدا ، آن كسانى هستند كه دين را برپا داشتند و آن را يارى دادند ، و از هر سو به پاسدارى از آن پرداختند. تحقيقِ جامع ، كه مقدّمه جامع نگرى دينى است ، بدون جامعيت منبع تحقيق ، ميسّر نيست . از اين رو ، پژوهشگر دينى در هر موضوع ، نياز به منبعى دارد كه جامع همه متون مربوط به آن موضوع باشد . بنا بر اين ، يكى از ويژگى هاى مهم دانش نامه حديثى مطلوب ، آن است كه جامع همه احاديثى باشد كه در زمينه هاى مختلف از پيشوايان دين به ما رسيده است و حتّى اگر سخنى به ناروا نسبت به آنان داده شده ، بايد تحت عنوان مربوط ، طرح شده ، نادرستى آن اثبات گردد.

٣ . موضوع بندى درختى

دانش نامه حديثى براى اين كه كارآيى لازم را داشته باشد ، علاوه بر جامعيت ، بايد به صورت درختى موضوع بندى شود ، بدين معنا كه احاديث مربوط به يك موضوع ، دسته بندى شوند و دسته هاى مختلف ، بر اساس يك سير منطقى و منظّم از كلّى به جزئى در كنار هم قرار گيرند . تنظيم و چينش صحيح و منطقىِ احاديثِ مربوط به يك موضوع ، علاوه بر تسهيل دستيابى به متون اسلامى ، زمينه را براى فهم دقيق معانى آنها آماده مى سازد .