دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢٦
«لَهُ الْحَمْدُ فِى الْأُولَى وَ الْأَخِرَةِ . [١] در اين [سراى] نخستين و در آخرت ، ستايش ، از آنِ اوست» . «وَ إِنَّ لَنَا لَلْأَخِرَةَ وَ الْأُولَى . [٢] و در حقيقت ، دنيا و آخرت ، از آنِ ماست» . «وَ لَلْأَخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى . [٣] و آخرت ، براى تو ، بهتر از سراى نخستين است» . در واقع ، قرآن كريم و نيز احاديث اسلامى ، كلمه «آخرة» را در يكى از بارزترين مصاديق لغوى آن به كار مى برند . از اين رو، هنگامى كه يزيد بن سلام از پيامبر صلى الله عليه و آله مى پرسد : «چرا آخرت را آخرت ناميده اند؟»، ايشان در جواب مى فرمايد : لِأَنَّها مُتَأَخِّرَةٌ تَجيءُ مِن بَعدِ الدُّنيا ، لا توصَفُ سِنينُها ، ولا تُحصى أيّامُها ، ولا يَموتُ سُكّانُها . [٤] چون آن متأخّر است و پس از دنيا مى آيد . سال هاى آن وصف ناشدنى ، و روزهايش ناشمردنى هستند و ساكنان آن ، هيچ گاه نمى ميرند . و از امام على عليه السلام در وجه تسميه آخرت نقل شده كه : سُمِّيَتِ الآخِرَةُ آخِرَةً ، لِأَنَّ فيهَا الجَزاءَ وَالثَّوابَ . [٥] آخرت ، آخرت ناميده شده است ؛ چون سزا و پاداش در آن جاست. همان طور كه علاّمه مجلسى توضيح داده، [٦] مقصود ، آن است كه چون در
[١] قصص: آيه ٧٠.[٢] ليل: آيه ١٣.[٣] ضحى: آيه ٤.[٤] ر . ك : ح ١٩٢ .[٥] ر . ك : ح ١٩٣ .[٦] ر . ك : بحار الأنوار : ج ١٠ ص ١٣ .