دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٠
من در ميان شما دو چيز گران سنگ بر جاى مى نهم : كتاب خدا و عترتم . كتاب خدا ، ريسمانى است كه از آسمان به زمين كشيده شده ، و عترتم ، كه همان اهل بيت من هستند . خداى لطيف و آگاه به من خبر داد كه اين دو ، هرگز از هم جدا نمى شوند تا آن كه در كنار حوض [كوثر ]بر من درآيند . پس ، مراقب باشيد كه پس از من ، چگونه با آن دو رفتار مى كنيد . اين سخن ، به روشنى نشان مى دهد كه قرآن صامت ، در كنار قرآن ناطق ، مى تواند برنامه هدايت امّت را تا دامنه قيامت ، رقم بزند و اگر اين دو سرچشمه نور و هدايت از يكديگر جدا شوند ، نه تنها مانع گم راهى امّت نخواهند شد ، بلكه مفهوم واقعى خود را نيز از دست خواهند داد. در جنگ صِفّين ، وقتى سپاه شام ، امام على عليه السلام را به حَكَميت قرآن فراخواندند و شعار «لا حُكْمَ إلاّ للّه » سر دادند ، ايشان به ياران خود فرمود: هذِهِ كَلِمَةُ حَقٍّ يُرادُ بِها باطِلٌ، وهذا كِتابُ اللّه ِ الصّامِتُ وأَنَا المُعَبِّرُ عَنهُ؛ فَخُذوا بِكِتابِ اللّه ِ النّاطِقِ وذَرُوا الحُكمَ بِكِتابِ اللّه ِ الصّامِتِ، إذ لا مُعَبِّرَ عَنهُ غَيرى . [١] اين ، سخن حقّى است كه از آن ، باطل اراده مى شود . اين قرآن ، كتاب خاموش خداست و من ، بيانگر آن هستم . پس ، به كتاب گوياى خدا چنگ بزنيد و حكميت به كتاب خاموش خدا را وا نهيد ؛ زيرا كه بيانگرى براى آن ، جز من نيست. ايشان ، در سخنى ديگر مى فرمايد: ذلِكَ القُرآنُ فَاستَنطِقوهُ ولَن يَنطِقَ لَكُم، اُخبِرُكُم عَنهُ: إنَّ فيهِ عِلمَ ما مَضى وعِلمَ ما يَأتى إلى يَومِ القِيامَةِ، وحُكمَ ما بَينَكُم وبَيانَ ما أصبَحتُم
[١] چنان كه از امام على عليه السلام نقل شده كه فرمود: «أنا القرآنُ الناطق ؛ منم قرآنِ گويا» . ر.ك : دانش نامه اميرالمؤمنين عليه السلام برپايه قرآن ، حديث و تاريخ : (بخش نهم / على از زبان على / فضيلت هاى درخشان / قرآن گويا) .[٢] مسند ابن حنبل : ج ٤ ص ٣٧ ح ١١١٣١ ، المعجم الصغير : ج ١ ص ١٣٥ ، المستدرك على الصحيحين : ج ٣ ص ١١٨ ح ٤٥٧٦ ، المعجم الكبير : ج ٥ ص ١٥٤ ح ٤٩٢٣ ، كنزالعمّال : ج ١ ص ١٧٢ ح ٨٧٢ ، الإرشاد : ج ١ ص ٢٣٣ ، الإفصاح : ص ٢٢٣ ، التبيان فى تفسير القرآن : ج ١ ص ٣ ، بشارة المصطفى : ص ٢٧٥ ، العمدة : ص ٧١ ح ٨٧ ، بحار الأنوار : ج ٢٣ ص ١٠٦ ح ٧ .[٣] العمدة : ص ٣٣٠ ح ٥٥٠ .[٤] الكافى : ج ١ ص ٦١ ح ٧ ، نهج البلاغة : خطبه ١٥٨ ، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ٢٣ ح ٢٤ .[٥] در روايات فراوانى ، اهل بيت عليهم السلام خود را با اين خصوصيت معرفى كرده اند ، مانند آنچه از امام زين العابدين عليه السلام نقل شده: «نَحنُ تراجمةُ وَحيِه ؛ ما مترجمان وحى او هستيم» (معانى الأخبار : ص ٣٥) يا از امام باقر عليه السلام روايت شده: «نَحنُ تراجمةُ وَحىِ اللّه ؛ ما مترجمان وحى خدا هستيم» (الكافى : ج ١ ص ١٩٢) و در زيارت جامعه كبيره از امام هادى عليه السلام در توصيف اهل بيت عليهم السلام آمده است: «و تراجمة لِوَحيه ؛ و مترجمان وحى اويند» (كتاب من لايحضره الفقيه : ج ٢ ص ٦١١ ح ٣٢١٣) .