قالَ: فَما بالُ الحائِضِ تَقضى صَومَها ولا تَقضى صَلاتَها؟ فَسَكَتَ . [١] در خدمت امام صادق عليه السلام بودم .. . كه يك نفر ، در زد . گروهى از ياران امام عليه السلام در حضور ايشان بودند . ايشان به غلام فرمود : «ببين كيست؟». غلام رفت و برگشت و گفت : ابوحنيفه است . فرمود : «بگو وارد شود» . ابوحنيفه ، وارد شد و بر امام صادق عليه السلام سلام كرد . امام عليه السلام پاسخ سلامش را داد و فرمود : «تو فقيه عراق هستى؟» . گفت : آرى. فرمود : «بر چه اساسى براى آنها فتوا مى دهى؟» . گفت : بر اساس كتاب خدا و سنّت پيامبرش . فرمود : «اى ابوحنيفه! آيا كتاب خدا را چنان كه بايد مى شناسى ، و آيا ناسخ و منسوخ را مى شناسى؟». گفت : آرى. فرمود : «اى ابوحنيفه! مدّعى علم شدى . واى بر تو! خداوند ، اين علم را جز نزد اهل كتاب كه بر آنها نازل شده ، قرار نداده است . واى بر تو! اين علم ، جز در نزد خواصّ از ذريّه پيامبر ما محمّد صلى الله عليه و آله نيست . خداوند ، حتّى يك حرف از كتابش را به تو به ارث ، نداده است» و همچنان براى او حجّت آورد و استدلال كرد تا آن كه فرمود : «اى ابوحنيفه! هر گاه چيزى از تو سؤال شود (يا مسئله اى براى تو پيش آيد) كه نه در كتاب خداست و نه در خبر و سنّت آمده است ، چه مى كنى؟» . گفت : خداوند ، تو را به سلامت دارد! قياس مى كنم و در آن ، بر اساس نظر خود ، عمل مى نمايم.

[١] المحاسن : ج ٢ ص ٧ ح ١٠٧٦ ، تفسير العيّاشى : ج ١ ص ١٢ ح ٨ ، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ٩١ ح ٣٧ .[٢] اعراف: آيه ١٢ .[٣] علل الشرائع : ص ٨٩ ح ٥ ، بحار الأنوار : ج ٢ ص ٢٩٣ ح ١٣ .[٤] سبأ : آيه ١٨ .[٥] إبراهيم : آيه ٣٧ .[٦] الكافى : ج ٨ ص ٣١١ ح ٤٨٥ ، بحار الأنوار : ج ٢٤ ص ٢٣٧ ح ٦ .