چند روايت تصريح مى كنند كه آيه ياد شده: «وَ يُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ» درباره ايثار امام على عليه السلام است ، با اين تفاوت كه برخى از اين روايات ، مطلق اند و موضوع ايثار را بيان نمى كنند . [١] برخى ، موضوع ايثار را پوشاندن برهنه مى دانند ، [٢] برخى موضوع ايثار را مقدّم داشتن مقداد در تأمين نيازهاى زندگى مطرح مى كنند [٣] و برخى ، شأن نزول آن را پذيرايى از ميهمانى كه پيامبر اسلام براى على عليه السلام فرستاده بود ، دانسته اند. [٤]

سه . ايثار مردى انصارى

در صحيح البخارى روايت شده كه اين آيه ، درباره مردى از انصار است كه پيامبر خدا ، ميهمانى را براى او فرستاد و او ، ميهمان خود را بر خود و همسر و فرزندانش مقدّم داشت . [٥] در اين كه نام ميزبان چيست ، اختلاف است . برخى او را ابوطلحه انصارى [٦] دانسته اند و برخى ، ثابت بن قيس [٧] ؛ امّا صاحب مجمع البيان ، معتقد است كه ميزبان ، امام على عليه السلام بوده و مى گويد كه روايت صحيح ، دالّ بر اين نكته دارد . [٨]

[١] ر . ك : ح ٧٣ .[٢] ر . ك : ح ٧٤ .[٣] ر . ك : ح ٧٦ .[٤] ر . ك : ح ٧٨ ، ٧٩ و ٨٠ .[٥] ر . ك : ح ٨٨ .[٦] تفسير القرطبي : ج ١٨ ص ٢٥ .[٧] الدرّ المنثور : ج ٨ ص ١٠٢ .[٨] امّا درباره آنچه ما با سند صحيح از ابو هريره روايت كرده ايم ، كسى كه آن مرد را ميهمانى داد و كودك را خوابانْد و چراغ را خاموش كرد ، على و فاطمه عليهماالسلام بودند (مجمع البيان : ج ٩ ص ٣٩١) .