اروپا، نخستين زادگاه همگرايى منطقه‌اى بود. اگر چه زمينه‌هاى فكرى و فرهنگى وحدت اروپا، به قرنهاى هجدهم و نوزدهم برمى‌گشت امّا جنگ جهانى دوم، مهمترين عامل جهت تحقق اين آرمان بود. اين جنگ، چنان اروپا را از نفس انداخت كه جز با هماهنگى، وحدت و سياستهاى مشترك كليه كشورهاى اروپايى، امكان تداوم حياتش وجود نداشت. از اين رو، دولتهاى اروپايى به سوى تشكيل سازمانهايى فراتر از مرزهاى ملّى گام نهادند.
شكل‌گيرى سازمانهاى فرا ملّى اروپا، با «اتحاديه ذغال و فولاد» آغاز شد. محور اقتصادى به تدريج به محورهاى سياسى، امنيتى و ارتباطاتى گسترش يافت؛ هر چند فراز و نشيبهاى بسيارى را در برداشت و در آغاز چندان موفقيت آميز هم نبود. سرانجام، طرح «اتحاد اروپا، ١٩٩٢» پيشنهاد گرديد كه ابعاد مختلف سياسى، جغرافيايى، اقتصادى وارتباطاتى را در مجموعه كشورهاى اروپاى غربى و مركزى، هماهنگ و يكپارچه مى‌ساخت. «١» سازمان وحدت آفريقا، نمونه‌اى ديگر از همگرايى منطقه‌اى مى‌باشد. اتحاد آفريقا بر بنياد مقابله با استعمار و فقر و ايجاد توسعه اقتصادى شكل گرفت. بر اين اساس، سازمان وحدت آفريقا با ٣١ عضو در سال ١٩٦٣ آغاز به كار كرد. موانع موجود در سر راه سازمان، موجب تاريخ پر فراز و نشيب آن شده است؛ ولى اميد آن مى‌رود كه با تكيه بر آرمانهاى مردمى و سياستهاى مشترك، اين سازمان، نيرومندى قابل ملاحظه‌اى پيدا كرده و نقش فعّال‌ترى ايفا كند.
همگرايى منطقه‌اى در قاره آسيا، نخستين بار در «اكو» تحقق يافت. سه كشور ايران، پاكستان و تركيه به سال ١٣٤٣/ ١٩٦٤، سازمان همكارى عمران منطقه‌اى را تأسيس كردند. اين سازمان كه پس از انقلاب اسلامى ايران به «اكو» تغيير نام يافت، در دهه ١٩٩٠ با مشاركت كشورهاى آسياى ميانه و آذربايجان، «٢» رو به گسترش و توسعه گذاشته است.