خلاصه‌ ضرورت تشكيل حكومت اسلامى از نظر عقلى و نقلى بديهى است كه در صورت ارائه صحيح به عقل، مورد تأييد قرار مى‌گيرد. با اين وجود، دلايل عقلى و نقلى جهت روشن شدن و اثبات آن اقامه شده است. دلايل عقلى لزوم حكومت اسلامى عبارت است از:
١- ضرورت دستگاه اجرايى: هر جامعه‌اى نياز به قواى اجرايى دارد تا قوانين مطلوب را به مرحله اجرا درآورد. قوانين هدايت بخش اسلام نيز مستلزم دستگاه اجرايى است تا اهداف آن متحقق شود.
٢- سيره رسول اكرم صلى الله عليه و آله و على عليه السلام: تأسيس و گسترش قلمرو حكومت اسلامى مدينه توسط پيامبر اسلام، دليلى بر ضرورت حكومت است، همان طور كه رويه‌على عليه السلام در پذيرش‌امر امامت و زعامت سياسى، بيانگر آن مى‌باشد.
٣- كيفيت قوانين و احكام اسلامى: مجموعه قوانين مالى، دفاعى، حقوقى و جزايى اسلام، بگونه‌اى است كه بدون وجود حكومت اسلامى قابل اجرا نيستند.
٤- ايجاد عدالت و رفع ظلم: تحقق يكى از مهمترين اهداف انبياء الهى، يعنى گسترش عدالت ومحو ظلم، نيازمند به امر حكومت و سياست اسلامى است.
٥- برظخ‌ارى توحيد و نفى شرك: يكى از دلايل لزوم حكومت اسلامى، ايجاد نظام توحيد: و نفى هر گونه نظام طاغوت و ژرك است.
ضرورت حكومت اسلامى از ديدگاه نقل، مدلول احاديث و رواياتى است كه امر به داشتن آن مى‌كنند. امام هشتم، در اين‌باره دلايل سه‌گانه، يل را طى روايتى چنين بيان مى‌فرمايد:
الف) اجراى قوانين و جلوگيرى از تجاوزات و تعديات مردم نسبت به يكديگر.
ب) وابستگى حيات و بقاء هر ملّت به وجود حكومت و زمامدار.
ج) بستگى حفظ اصول و فروع دين و مكتب به وجود امام.