مبانى علم سياست - جمالی، حسین - الصفحة ٩٢
كمونيستها در اتحاد شوروى سابق از ١٩١٧ تا ١٩٩٢، حاكميت حزب ناسيونال- سوسيال آلمان در دوره هيتلر و حزب فاشيسم در ايتاليا مىباشند.
رژيم تك حزبى، پديده قرن بيستم است كه نخست در شوروى سابق و سپس در آلمان- دوران نازى- و ايتاليا- دوران موسولينى- و اخيراً در كشورهاى جهان سوم- مانند عراق و سوريه- ظهور نمود. قدرت در اين رژيمها، اساساً به حزب واحد حاكم تعلّق دارد كه با سانسور، ممنوعيت فعاليت احزاب مخالف، عدم آزادى بيان و اجتماعات و ... نيز همراهمىباشد.
٢- رژيم دو حزبى: رژيم دو حزبى، رژيمى است كه احزاب گوناگون در آن فعاليت مىكنند اما يكى از دو حزب عمده و قوى در انتخابات، اكثريت آراء را به دست آورده و به تناوب قدرت در بين اين دو حزب دست به دست مىگردد. رژيم كشورهاى آمريكا و انگليس، از لحاظ حزبى، نمونه اين رژيم مىباشد. حزبهاى دموكرات و جمهوريخواه در آمريكا و كارگر و محافظهكار در انگلستان، حزبهاى قدرتمندى هستند كه اكثريت آراى رأىدهندگان را در انتخابات به دست مىآورند.
يكى از اثرات حزب و رژيم حزبى در آمريكا، تأثير بر رژيم حقوقى و قانون اساسى است. هر چند اصل تفكيك قواى مطلق مبناى رژيم حقوقى اين كشور است اما از آنجا كه معمولًا رئيس جمهور دارنده رأى اكثريت نيز هست، رابطه همكارى نزديك قوا برقرار مىشود.
٣- رژيم چند حزبى: رژيمهايى كه دولت آنها از ائتلاف چندين حزب تشكيل مىشود، رژيم چند حزبى ناميده مىشود. هيچ يك از احزاب موجود در اين كشورها، به تنهايى، نمىتوانند اكثريت لازم آراء براى تشكيل هيأت دولت را كسب نمايند، از اين رو، اين احزاب با ائتلاف با يكديگر، قادر به انسجام بخشى به سازمان قدرت در كشورمىگردند.
از پيامدهاى نامطلوب اين نوع رژيم، بحران كابينه است. ائتلافها به طور معمول شكنندهاند و با بروز حوادث و جريانات حاد، از هم پاشيده مىشوند، رژيم كشورهاى فرانسه، ايتاليا و آلمان بعد از جنگ جهانى دوم از اين نوع مىباشد.