تفكيك قوا در جمهورى اسلامى ايران‌ به موجب اصل پنجاه و هفتم قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران:
قواى حاكم در جمهورى اسلامى ايران عبارتند از: قوّه مقننه، قوّه مجريه و قوّه قضائيه كه زير نظر ولايت مطلقه امر و امامت امّت بر طبق اصول آينده اين قانون اعمال مى‌گردند.
اين قوا مستقل از يكديگرند.
اصل تفكيك قوا، چنانچه گذشت، مكانيسمى حقوقى- سياسى عليه نظام استبدادى، دفاع از حقوق مردم و جهت مقابله با سوء استفاده از قدرت طرح گرديد.
اسلام، از آنجايى كه سرسختانه با استبداد و خودكامگى مخالف بوده و آزادى و كرامت انسانى را جزو اصول اساسى خود قرار داده، به تبع با چنين طرحى موافق است.
در نظام جمهورى اسلامى نيز تفكيك قوا پذيرفته شده و قواى مقننه، قضائيه و مجريه هر يك بخشى از حاكميت را اعمال مى‌كنند؛ امّا تفاوت بارز اين نظام با تفكيك قواى كلاسيك اين است كه رهبرى، نظارت و اشراف بر قواى سه گانه حاكم را بر عهده دارد و اين نظارت، ناشى از ولايت مطلقه رهبرى در نظام جمهورى اسلامى ايران است؛ هر چند ذكر اين نكته ضرورى است كه مكانيسمهاى متعددى براى كنترل و نظارت قدرت در قانون اساسى پيش‌بينى شده است كه جاى بحث آن در اينجا نيست.
ج- احزاب سياسى‌ احزاب سياسى، به ويژه در كشورهاى پيشرفت و صنعتى، نقش مهمى در كاركرد رژيم سياسى دارند. تقسيم‌بندى رژيمهاى سياسى با معيار احزاب، صورت سه گانه ذيل را پيدامى‌كند.
١- رژيم تك حزبى: حزب واحد در رژيم تك حزبى، قدرت مطلقه را در اختيار دارد.
فعاليت تنها براى حزب حاكم آزاد است و براى هيچ حزب و گروه سياسى، امكان فعاليت آزاد در عرصه سياسى وجود ندارد. از سوى ديگر، فقط حزب مسلط، حق شركت در انتخابات و معرفى كانديدا را داشته و تنها واجدين صلاحيت حزبى مى‌توانند به كانونهاى قدرت دسترسى پيدا كنند. نمونه‌هاى بارز اين نوع رژيم، حكومت‌