مبانى علم سياست - جمالی، حسین - الصفحة ٨٧
درس هشتم: دولت (٢)
انواع حكومت (رژيمهاى سياسى) «١» رژيم سياسى، در واقع، مجموعه پاسخها و راهحلها به مسائل و سؤالهاى زير است:
زمامداران چگونه انتخاب مىشوند؟ نهادهاى سياسى دولتى كدامند و ميزان اختيارات هر يك چقدر است؟ وظايف حكومتى چگونه بين اين نهادها تقسيم گشته و روابط بين آنها به چه صورت برقرار مىشود؟ آيا حدودى براى اعمال قدرت هيئت حاكمه وجود دارد؟ در اين صورت، ضمانتهاى مهار قدرت چيست؟
تعريف رژيم سياسى رژيم سياسى به معناى «شيوه سازماندهى روابط بين فرمانروايان و فرمانبران» «٢» آمده است. در تعريفى ديگر آمده است. «نظامى از روشها يا شيوههاى اعمال قدرت دولتى كه وضعيت حقوق و آزاديهاى دمكراتيك و رابطه ارگانهاى قدرت دولتى را بر مبناى قانون فعاليتهايشان تبيين مىكند.» «٣» رژيم سياسى، با توجه به اين تعريفها، شامل «نحوه تعيين زمامداران»، «ميزان اقتدار آنها» و «شيوههاى اعمال قدرت» مىباشد.
رژيم سياسى، از يك سو، به «نهادهاى سياسى» يك جامعه و چگونگى تفكيك وظايف آنها اشاره دارد و از سويى ديگر، قوانين و مقررات حاكم بر آنها را بيان مىكند.
امروزه در علم سياست، واژههاى سياسى، «نظام سياسى» و «اشكال حكومت» تقريباً به