مبانى علم سياست - جمالی، حسین - الصفحة ٦٥
درس ششم: قدرت (٣)
صور مختلف قدرت قدرت، مقولهاى است كه با ملاك و معيارهاى مختلف، تقسيمبندى مىشود.
طبقهبندى قدرت، مزيت فوقالعادهاى دارد؛ زيرا آشنايى ما را به قدرت، تفصيلىتر و جزيىتر مىكند. تحليل قدرت، تنها از طريق آشنا شدن به جزييات آن ممكن مىباشد.
علم اجمالى نمىتواند منشاء تجزيه و تحليل دقيق و صحيح شود. اين امر، ضرورت بررسى «صور مختلف قدرت» را روشن مىسازد.
قدرت، پديدهاى است كه در قلمروهاى مختلف اعمال مىشود. عمدهترين اين حوزهها به صورت ذيل قابل طبقهبندى است.
قدرت انسان بر انسان انسان در روابط متقابل با ديگران و بهرهبردار مبانى علم سياست ٧٧ عناصر تشكيل دهنده دولت ص : ٧٧ ى بيشتر از منابع جامعه، علاوه بر استفاده از منابع مادى و فيزيكى، سعى در نفوذ و تأثيرگذارى بر همنوعان خويش نيز دارد. فرد در جنبههاى مختلف سياسى، اقتصادى و اعتقادى، تلاش دارد كه بر همنوع خود، اعمال قدرت كند. اين صورت از قدرت، بويژه، در خانواده و واحدهاى كوچك اجتماعى بيشتر رايج است.
بررسى اين صورت از قدرت، از جمله وظايف علم سياست نمىباشد؛ زيرا- همانگونه كه در درس اوّل بيان شد- قدرت در سطح روابط دو جانبه يا اجتماعات بسيار كوچك مانند خانواده در علم جامعهشناسى مورد بررسى قرار مىگيرد. علم سياست، قدرت در سطح يك جامعه به طور كلى يا گروههاى قدرت مهم مانند احزاب سياسى را مطالعه مىكند.