مبانى علم سياست - جمالی، حسین - الصفحة ١٢٨
رابطه ميان آنان، «ميهن» و «وطن» است كه عامل وحدت و انسجام بين آنها مىشود و همه افراد، خود را متعلق به آن مىدانند.
مبانى و ويژگيهاى ناسيوناليسم عمدهترين مشخصات ناسيوناليسم عبارت است از:
١- تفكّر جدايى دين از سياست: يكى از پايههاى ناسيوناليسم، گسستن از پيوندهاى دينى است زيرا آنچه بنياد حاكميت در جامعه سياسى را شكل مىدهد، ملّىت است.
ملاحظات دينى و مذهبى، چه بسا، در بسيارى موارد با ملاحظات ناسيوناليستى در تضاد باشد. بر همين اساس، «الدّين لِلَّه وَ الوَطن للجميع» از شعارهاى مهم ملّىگرايى مصر بودهاست. «١» ٢- اعتقاد به اين كه در هر حالتى بايد از «ميهن» در مقابل بيگانه دفاع كرد؛ چه بر حق باشد چه بنا حق.
٣- احترام و بزرگداشت در حد پرستش از شخصيتهاى ملّى و قهرمانان تاريخى كشور خود.
٤- احياى مظاهر باستانى و تلاش جهت پيوند عاطفى بين مردم و تمدن تاريخىكشور.
٥- معيار و ملاك رفاه، فرهنگ، هنر، ادبيات و جهت گيريهاى جمعى و فردى، تنها ملّت است. ترسيم عظمت ملّى، تفاخر نسبت به دستاوردهاى كشور خويش، اعتقاد عميق به برجستگى ملّت خود، حفظ يكپارچگى و برانگيختن احساسات ملّى از نشانههاى عادى و بارز ناسيوناليسم به شمار مىآيند.
٦- تقدس بخشيدن به برخى از علائم مانند پرچم، نشان ملّى، سرود ملّى و ...
ناسيوناليسم، به طورخلاصه، با اين خصوصيات به يك شبه مذهب مىماند كه عناصر مهمى از وحدت مادى و روانى و تاريخى را به همراه دارد. «٢»