درس نهم تعريف آزادى‌ «آزادى»، يكى از اساسى ترين حقوق سياسى- اجتماعى انسان مى‌باشد كه ريشه در سرشت او داشته و پيوسته مورد توجه بشر بوده است. از زمانى كه انسان پابه عرصه گيتى نهاد، آزاديخواهى و علاقه به آزادى همواره با او بوده و افراد بى شمارى در تاريخ براى كسب يا احياى آن مبارزه كرده، جان خود را از دست داده‌اند، چنان كه چهره پيامبران نيز به عنوان مظهر آزاديخواهان تاريخ ترسيم شده است؛ «١» زيرا تلاش رسولان الهى براى رهايى مردم از زنجيرهاى اسارت و بردگى بود. از اين رو، تبليغات جهان غرب مبنى بر اينكه «آزادى» مانند ساير حقوق اساسى انسانها، دستاورد تمدّن مغرب زمين است، صحيح نيست.
معناى آزادى‌ «آزادگى» هر چند مورد علاقه تمام انسانها در طول تاريخ بوده و از اين جهت، آشناترين مفهوم سياسى، اجتماعى مى‌باشد، ليكن برداشتهاى مختلف و چه بسا متضادّى از معناى آن شده است، چنان كه «منتسكيو» حقوقدان شهير فرانسوى در اين زمينه نوشت:
«هيچ كلمه‌اى به اندازه آزادى، اذهان را متوجه خود نساخته و به هيچ كلمه‌اى مانند كلمه آزادى، معانى مختلف داده نشده است.» «٢»