دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٢
زيادى بودند به وجود آمد كه سرانجام نظام سرمايهدارى را بر اساس اصول مكتب كاپيتاليسم ايجاد كردند. «١» ديدگاه ماكس وبر از سوى بسيارى از انديشمندان مورد تأييد قرار گرفته است و آنها نيز پيدايش مكتب كاپيتاليسم را در نتيجه نهضت اصلاح دين و آموزشهاى ژان كالوين مىدانند. در تاييد اين نظريه كافى است، اشاره كنيم كه انقلاب صنعتى و نظام سرمايهدارى ابتدا در سرزمينهايى ايجاد شد كه پيرو مذهب پروتستان بودند. «٢» ب- ديدگاه «بارينگتن مور» بارنيگتن مور در كتاب «ريشههاى اجتماعى ديكتاتورى و دموكراسى» ضمن بررسى چگونگى پيدايش نظام سرمايهدارى به مسأله «تجارى شدن كشاورزى» در اروپاى غربى اشاره مىكند. از نظر او رشد تجارت موجب پيدايش طبقه جديدى شد كه از نظر سياسى و اقتصادى در مقابل اشراف زميندار قرار داشتند. در جنگ قدرت بين طبقه تاجر پيشه جديد و اشراف زميندار، پيروزى نصيب طبقه جديد شد و پس از آن، تجارت، مهمترين فعاليت اقتصادى در سرتاسر اروپا محسوب مىشد. «٣» از آنجا كه زمينداران از رقباى پرقدرت پادشاهان اروپايى محسوب مىشدند، در درگيرى بين بازرگانان و زمينداران، پادشاه و دربار از بازرگانان حمايت كرد تا رقيب ديرينه خود را از ميدان خارج كند. بازرگانان و سرمايه داران پس از پيروزى بر زمينداران با پادشاه نيز اختلاف پيدا كردند و جنگهاى داخلى خونينى به راه افتاد. نتيجه اين جنگها نيز به نفع بازرگانان تمام شد؛ زيرا طبقات اشراف نيز براى حفظ موقعيت خود به بازرگانان پيوستند و بدين وسيله توانستند سهمى از قدرت را نصيب خودسازند. «٤» بنابراين، از نظر بارينگتن مور اتحاد بين اشراف و سرمايهداران موجب شد تا قدرت سياسى به طبقه بورژوا برسد و نظام سرمايهدارى شكل بگيرد. سرمايهداران ابتدا