خلاصه‌ منظور از واژه «كاپيتاليسم» مكتب اقتصادى حاكم بر نظامهاى سرمايه‌دارى در بسيارى از كشورهاى غربى است. اين مكتب پس از قرون پانزده و شانزده ميلادى اولين مراحل شكل گيرى خود را پشت سر گذاشت و در قرن نوزدهم ميلادى به اوج تكامل خود رسيد.
در مورد زمينه‌هاى پيدايش مكتب كاپيتاليسم نظرات متفاوتى ابراز شده است. ماكس وبر جامعه‌شناس آلمانى عقيده دارد كه ريشه اصلى پيدايش اين مكتب را بايد در آموزشهاى دينى مذهب پروتستان جستجو كرد. به نظر او اين مذهب باعث شد تا مسيحيان به فعاليتهاى اقتصادى و تجارى روى بياورند.
بارينگتن مور، دانشمند انگليسى عقيده دارد كه رشد تجارت موجب پيدايش طبقه جديدى به نام «بورژوا» يا سرمايه‌دار شد. در جنگ قدرت بين اشراف زمين‌دار و پادشاهان و طبقه جديد سرمايه‌دار، پيروزى از آن گروه اخير شد و نظام سرمايه‌دارى و مكتب كاپيتاليسم بوجود آمد. اگرچه اصول مكتب كاپيتاليسم در انديشه‌هاى متفكران مكتب ليبراليسم مورد توجه قرار گرفته بود؛ ولى يك دانشمند اسكاتلندى به نام «آدام اسميت» اين اصول را به صورتى منظم در كتاب معروف خود به نام «پژوهشى در باب ماهيت و علل ثروت ملل» بيان كرد.
اصول اساسى مكتب كاپيتاليسم عبارت است از:
١- مالكيت خصوصى بر اموال و ابزار توليد ٢- وجود رقابت آزاد در فعاليتهاى اقتصادى‌ ٣- عدم دخالت دولت در اقتصاد ٤- كنترل اقتصاد به وسيله قانون طبيعى عرضه و تقاضا ٥- تقسيم كار در عرصه‌هاى داخلى و بين المللى‌