دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٤
تيراندازى آشنا سازند؛ اما امروز كه كيفيت دفاع تغيير كرده، نحوه آموزش نيز بايد عوض شود و آموزش هواپيما و غيره مورد توجه باشد.
٢- توجه به روح و معنا و بىتفاوتى نسبت به شكل و قالب مقررات اسلامى مربوط به روح و هدف زندگى بوده و ارائه دهنده بهترين و منطقىترين راهى است كه بشر براى نيل به هدف بايد درپيش گيرد و هيچ گاه كار به ابزار و وسيله ندارد. بدين جهت، هرگاه شرايط زمان و مكان، پيشرفت علوم و بالا رفتن سطح زندگى بشر موجب تغيير در نوع وسيله گرديد، اسلام نيز براى اجراى مقرّراتش از آن بهرهمىگيرد. بر اين اساس، اسلام با وضع مقررات خود، هدف را مشخص، و راه وصول به آن را تعيين كرده، شاخصهايى در مسير حركت انسان نصب نموده است كه از يك سو مسير و مقصد را نشان مىدهد و از جانب ديگر، با علامت خطر انحرافها و سقوطها را مشخص مىكند، اما وسايل و ابزار در هر عصرى بستگى به ميزان معلومات و اطلاعات بشر يا شرايط شخصى افراد دارد. «١» به موجب آيه قرآن، مسلمانان وظيفه دارند كه همواره آمادگى دفاعى داشته «٢» و تجهيزات لازم را براى مقابله با تهديدهاى دشمن داشته باشند. اما اسلحه چگونه باشد و چه مقدار قدرت تخريب داشته باشد، زمينى يا هوايى باشد، اينها امور شكلىاند كه بطور قهرى با توجه به شرايط زمان و مكان فرق خواهند داشت. همچنين اقامه نماز براى شخص سالم و كسى كه آب كافى در اختيار داشته باشد، به صورت ايستاده و با وضو انجام مىگيرد و براى همان شخص در حالت بيمارى و نداشتن آب و يا وقت كافى به صورت نشسته و با تيمّم برگزار مىگردد.
٣- قوانين حاكمه و رعايت قانون اهمّ و مهمّ (قاعده تزاحم)
از جمله جهاتى كه موجب تحرّك و انعطاف پذيرى قوانين اسلام و انطباق آن با شرايط مختلف شده و خود، رمز جاودان ماندن اسلام مىباشد، وجود يك سلسله قواعد كنترل كننده و تعديل كننده است كه از آن به قواعد حاكمه تعبير مىشود، مانند