درس پنجم ويژگيهاى اقتصادى- اجتماعى كشورهاى عقب مانده‌ براى دستيابى به توسعه در كشورهاى عقب نگهداشته شده، نياز به شناخت ويژگيهاى اقتصادى- اجتماعى اين كشورها داريم. اين ويژگيها در هر يك از ممالك، شكل خاصّ و پيچيده‌اى دارد، ولى بيشتر اين كشورها از مشخصه‌هاى مشتركى برخوردارند كه مهمترين آنها عبارت است‌از:
وابستگى فرهنگى (خود باختگى فرهنگى)
وابستگى و خود باختگى فرهنگى يعنى نگريستن و انديشيدن به خود و جهان اطراف خود و موضعگيرى در قبال آنها با نظام ارزشى بيگانه. رشد اين پديده در نيمه دوم قرن هيجدهم به واسطه دگرگونيهاى تكنولوژيكى غرب، سرعت بى‌سابقه‌اى گرفت، زيرا غرب مى‌خواست با اين حركت، كالاهاى خود را در بازار كشورهاى عقب مانده به فروش برساند. براى اين كار لازم بود تا آن احساس بيگانگى كه مردم كشورهاى عقب مانده نسبت به كالاهاى آنها داشتند، از بين برود. از اين پس زدودن فرهنگ سنتّى مردم جهان سوّم آغاز شد.
وابستگى فرهنگى در كشورهاى فقير، منجر به نابودى خلّاقيّت، ابتكار و اعتماد به نفس آنان شده، فقر، محروميت و عقب ماندگى رابه ارمغان آورد. البته پذيرش فرهنگ غرب از ناحيه كشورهاى عقب مانده، علل فراوانى دارد كه پايين بودن سطح آگاهى و آموزش يكى از آنهاست.
طبق گزارشهاى سازمان ملل متحد، تعداد بى سوادان موجود در كشورهاى عقب مانده، نسبت به كشورهاى پيشرفته، بيشتر از حدّ تصور است. اين تعداد را مى‌توان از