درس سوّم اسلام و تمدّن‌ هدف پيامبران الهى و اديان آسمانى، تربيت انسانها و هدايت آنان به راه راست و توصيه به رعايت تعاون و همكارى، دستگيرى از محرومين، صلح و صميمّيت، گذشت و فداكارى و مانند آن و كرنش و عبادت در برابر خداوند بوده است تابشر بتواند از يك زندگى شرافتمندانه برخوردار شده، سعادت دنيا و آخرت خويش را تأمين كند.
بدين‌سان، پيامبران نيامده‌اند كه صنعت، تكنيك، معمارى، كشاورزى شهرسازى، هنر و غيره را به بشر آموزش دهند، زيرا اينها امورى است كه جوامع گوناگون براثر تلاش، استعداد، نيازها، امكانات، تبادل تجربيات و نيز به اقتضاى زمان و مكان، به آن دست مى‌يابند. مهم اين است كه دريابيم، دين نه تنها با اين گونه پيشرفتها و دستاوردهاى بشرى تناقض ندارد و با پيدايش شرايط جديد قابليت انطباق دارد، بلكه راه را براى نيل به تمدّن هموار مى‌سازد. به قول «ولز» دانشمند و مورّخ انگليسى، هر دينى كه با مدنيّت در هر زمانى سير نكند، بايد آن را بر ديوار زد، زيرا چنين دينى موجب هلاكت پيروان خود مى‌باشد. «١» دين و تمدّن‌ برخى را تصور بر آن است كه دين با پيشرفت علم و تمدّن و تكنولوژى مغايرت دارد، زيرا عقل و دانش بشرى در قلمرو دين، مورد بى‌مهرى قرار مى‌گيرد و زمينه رشدوشكوفايى خود را ازدست مى‌دهد. به همين دليل، از زمانى كه جوامع‌غ ربى‌از مذهب و كليسا فاصله گرفته، مسير خويش را از دين تغيير داده‌اند، به طرز چشمگيرى به صنعت و تكنيك دست يافتند.