دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠
ملوك الطوايفى تمام عيارى را پياده كرده و مناصب كليسايى وادارى، از سوى روحانيت كليسا به مبلغ گزافى به ثروتمندان فروخته مىشد. «١» نظام ادارى- ماليات سنگينى توسط مقامهاى كليسا به مردم تحميل مىكرد. «٢» به قول توينبى، اينان نخستين بذر نظام سرمايه دارى را كاشتند.
«هدف اصلى و عمده پاپ در قرن دوازده و سيزده ميلادى، سيادت جهانى بر كل مسيحيت بود. همين هدف جاه طلبانه پاپ، بر اهداف او در خصوص دولتهاى محلى مىچربيد.
بانكهاى فلورانس درسال ١٢٠٠- ١٣٠٠ با جمعآورى مالياتهاى پاپ به نمايندگى از طرف او، سودهاى كلانى را به جيب زدند.» «٣» دستگاه تفتيش عقايد براى بررسى ديدگاههاى علمى و صدور حكم در خصوص آنها ايجاد شد. نمونه بارز اين امر، رأى كليساى رم در مورد گاليله بود. وى نظريه جديد كروى بودن و حركت زمين بدور خورشيد را مطرح كرد كه با مخالفت كليسا مواجه گرديد و از اين رو مجبور شد تئورى خود را پس بگيرد و به بطلان آن حكم كند. «٤» در اين عصر، غرب به شكل دهكدههاى پراكندهاى بيش نبود، بازرگانى اش از رونق افتاده، پول از گردش خارج شده و ريشه علومش خشكيده بود، بدين ترتيب، غرب براى مدت هزار سال از تمدن و مدنيّت كناره گرفته بود. «٥» اين همه باعث گرديد تا جو اجتماعى اروپا دچار التهاب گشته و مردمى كه تحت سلطه كليسا از حقوق سياسى علمى و اقتصادى خود محروم بودند، از جهت روانى، آماده اصلاحات عميق اجتماعى- سياسى گردند. شرايط و زمينههاى روانى، اجتماعى قرون وسطى، از عوامل مهم رنسانس و تجديد حيات علمى، فرهنگى، سياسى و اقتصادى غرب محسوب مىگردد.