دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤
رهبران دينى تنها به گفتن اكتفا نمى كردند، بلكه در عمل نيز به كشاورزى مى پرداختند. در اين زمينه، از ظرف پر از هسته خرمايى كه در كنار حضرت على (ع) بود، سؤال شد، آن حضرت در پاسخ فرمود:
اگر خدا بخواهد، صد هزار نخل خرماست و پس از آن همه هسته هاى خرما را كاشت. «١» چنين تشويقهاى نظرى و عملى بود كه توانست اثرات شايان توجّهى بر كشاورزى مسلمانان داشته باشد؛ چنان كه «هنرى لوكاس» مىنويسد:
«در دوره خلفا كشاورزى پيشرفت كرد؛ زيرا بينالنهرين جمعيت زيادى داشت و خاك آن بااروشهايى كه از روزگار سومريها در عمل سودمند مىشناختند كاملًا كشتپذير بود. با آبگيرها وآب بندهاى بىشمار آن ناحيه را بدقت آبيارى مىكردند. كشاورزان مسلمان اهميّت كود و آيش كردن زمين را مىدانستند. باغدارى و بوستانكارى بهتراز آنچه در زمينهاى اروپايى آن عصر رايج بود، گسترش يافت. از گياهانى كه در باختر زمين اصلًا نمىشناختند، فرآوردههاى بسيارى به دست مىآوردند.» «٢» ب- نظم و امنيّت اسلام با وضع قوانين و مقررات منطبق با فطرت، توصيه به رعايت امانت، پاكى، وفاى به عهد، انسجام و اتحاد، برانگيختن حسّ مسؤوليت اجتماعى، تاكيد بر نظم در امور، نهى از خيانت، دزدى، فحشا و مانند آن، و در مواردى تعيين مجازات براى متخلّفين و امداد در جهت تأمين هرچه بيشتر نظم و امنيت در جوامع اسلامى هموار ساخته است.
مشاور فرهنگى «يونسكو» «٣» با بيان اين نكته كه اسلام در متن زندگى مسلمانان حضور دارد، به ذكر نمونه پرداخته ومىافزايد: خانمى پس از سفر و ديدار از كشورهاى ايران، تركيه و پاكستان و ارائه گزارش به يونسكو، چنين اظهار داشت:
«امنيتى كه من در اين كشورها مشاهده كردم، نظير آن را حتى در مركز پاريس نيز هرگز