دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٨
خلاصه پس از وقوع انقلاب صنعتى در كشورهاى اروپايى، انتظار مىرفت كه اين تحول بزرگ موجب آسايش و رفاه تمامى افراد جامعه شود، اما با گذشت اندك زمانى مشخص شد كه پيشرفتهاى صنعتى و ماشينى شدن توليد كالا، مشكلات زيادى را به دنبال دارد.
ناكامى انقلاب صنعتى در از بين بردن فقر عمومى حاكم بر جوامع اروپايى، باعث شد تا مخالفتها و اعتراضها بر عليه نظام سرمايهدارى شكل بگيرد. اين مخالفتها و انتقادها از نظام سرمايهدارى در اوايل قرن نوزدهم به شكل مكتب سوسياليسم جلوهگر شد.
شرايط نامساعد اجتماعى و وضعيت نابسامان كارگران در كارخانهها باعث تشكيل اتحاديههاى كارگرى شد. اين اتحاديهها با استفاده از انديشههاى سوسياليستى توانستند احزاب كمونيستى را در سرتاسر اروپا ايجاد كنند.
در اولين كنگره اتحاديههاى كارگرى در شهر لندن كارل ماركس و فريدريش انگلس اساسنامهاى براى جنبش سوسياليسم و احزاب كمونيستى تدوين كردند كه به صورت كتاب مقدس مكتب سوسياليسم درآمد.
جنبش سوسياليستى داراى گروهها و شاخههاى متعددى است، ولى در اين تقسيمبندى كلى مىتوان آن را به دو گروه سوسياليستهاى اصلاح طلب و سوسياليستهاى انقلابى تقسيم كرد.
سوسياليستهاى اصلاح طلب، اعتقادى به انقلاب ندارند و مىخواهند از طريق روشهاى قانونى و دموكراتيك، برنامههاى سوسياليستى را به مرحله اجرا بگذارند، ولى سوسياليستهاى انقلابى عقيده دارند كه تنها پس از نابودى نظام سرمايهدارى مىتوان نظام سوسياليستى را ايجاد كرد.
نظامهاى سياسى سوسياليستى متعددى در جهان وجود داشتند كه اغلب آنها پس از فروپاشى شوروى (سابق) از بين رفتند. در هر صورت، نظامهاى سياسى سوسياليستى داراى ويژگيهاى مشتركى چون اعتقاد به مبارزه طبقاتى، نفى مالكيت خصوصى، اقتصاد دولتى، برقرارى عدالت اجتماعى و وجود حزب سياسى واحد مىباشند.
با فرو پاشى نظام سوسياليستى شوروى (سابق) به نظر مىرسد كه پايان عمر مكتب سوسياليسم فرا رسيده باشد.
پرسش ١- سوسياليسم راتعريف كنيد و بگوييد چه كسى براى اولينبار اين اصطلاح رابه كاربرد؟
٢- انقلاب صنعتى چه تأثيرى در پيدايش مكتب سوسياليسم داشت؟
٣- چه رابطهاى بين مكتب ماركسيسم و مكتب سوسياليسم وجود دارد؟
٤- مانيفست كمونيست چيست؟ توضيح دهيد.
٥- ويژگيهاى اساسى نظامهاى سوسياليستى را نام ببريد.
دانش اجتماعى(٢) ١٦٠ الف - فطرى بودن ص : ١٦٠