دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٣
درس هشتم راه نجات علما، روشنفكران و متفكرين مسلمان در رويارويى با فرهنگ غرب چهار برخورد متفاوت داشتهاند. برخورد گروه اول، نفى مطلق فرهنگ غرب بوده است، به اين معنا كه اين گروه با هر گونه اقتباس از غرب مخالفت مىكردند، حتى اخذ دستاوردهاى علمى و تكنولوژى را رد كرده و به طور كلى خواستار طرد يك جا و كامل تمدن و فرهنگ غرب بودهاند؛ نمونه اين گروه سنت گراها و متحجرين بودهاند.
برخورد گروه دوم، خود باختگى مطلق در برابر غرب بود؛ اين عده معتقد بودند اگر ما مىخواهيم پيشرفت كنيم، بايد همان راهى را برويم كه غربيها رفتند و نمى توان در برابر غرب دست به انتخاب زد. نمونه اين گروه روشنفكران غربزده بودند.
گروه سوم، معتقد به برخوردبا فرهنگ غرب بودند، اما با ديد و روشى باطل، يعنى قصد اين گروه مبارزه با غرب و سلطه سياسى غرب است، ولى با نسخه خود غربيها، مثل چپىها و ليبرال مآبها.
برخورد گروه چهارم، برخوردگزينشى با غرب است، يعنى اخذ جنبههاى مفيد دستاوردهاى غرب و طرد بديهايش. به عبارت ديگر، اين گروه معتقدند كه بايد بين جهان بينى غرب و نگرش آن به انسان و جنبههاى تجربى و دستاوردهاى آن تفاوت قائل شد؛ به اين معنا كه دنياى اسلام، نگرش غرب نسبت به جهان و انسان و روابط انسانها با يكديگر را نمى پذيرد، ولى از تكنولوژى و دستاوردهاى علمى كه موجب بقاى بشريت است استفاده مىكند و اين همان راه نجات از فرهنگ غرب است كه در اين درس مورد بحث و بررسى قرار مىگيرد.