خلاصه‌ هدف پيامبران الهى و اديان آسمانى تربيت انسانها و هدايت آنان به راه راست و توصيه به كسب ارزشهاى الهى و انسانى مى‌باشد، نه آموزش تكنيك، صنعت و تمدن؛ زيرا اين قبيل امور از چيزهايى است كه جوامع گوناگون برحسب نيازها، احساسات عاطفى ودينى، استعدادها و لياقت ها، و با استفاده از تجارب ديگران به آن دست مى‌يابند.
اديان آسمانى نه تنها باتمدن و دستاوردهاى مادى بشر مخالف نيستند، بلكه همواره زمينه ساز آن بوده، موجبات رشد و شكوفايى دانش و خرد بشرى را فراهم مى‌سازند، چنان كه باظهوراسلام‌در ميان قوم جاهلى عربستان، انقلابى چشمگير در همه زمينه‌ها، از جمله تمدن و فرهنگ، به وجود آمد.
دين اسلام در زمينه اركان تمدن، نه تنها به ارائه رهنمودهاى علمى و نظرى پرداخت، بلكه در موارد بى شمارى اولياى دين، خود پيشگام بوده‌اند؛ آنان خود كشاورزى مى كردند، به باغدارى مى‌پرداختند و مانند آن. به اعتراف محققين غرب، نظم و امنيّتى كه در كشورهاى اسلامى وجود دارد، در امن ترين شهرهاى اروپاى غربى نيز به چشم نمى خورد.
مسلمانان سده‌هاى اوليه باالهام از دستورات متعالى‌بخش قرآن، تلاش و پشتكار، اعتماد به نفس، وحدت و يكپارچگى، وجود نيازها و احساسات دينى و عاطفى و همچنين با بهره‌گيرى‌از تجربيات و دستاوردهاى جوامع گوناگون كه به آيين اسلام گرويده‌اند، توانستند به تمدن عظيمى دست يابند.
دين اسلام نه تنها منشأ پيدايش تمدن اسلامى بود، بلكه درخت تمدن غرب را نيز آبيارى كرده‌ است به اعتراف دانشمندان مغرب زمين، جهان غرب تمدن خويش را مرهون تمدن مسلمين است.