دانش اجتماعى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥
نديدهام.» «١» «تولستوى» يكى از دانشمندان غرب، از جمله افتخارات پيامبر (ص) را اين مى داند كه ملّت عقب افتاده جزيرةالعرب را رهبرى كرد، و طريقه «صلح و آرامش» و راه ترقى و مدنيّت را به روى آنان گشوده است. «٢» ج- صنعت و تكنيك اسلام با تشويق پيروان خود به فراگيرى دانش و مطالعه در نظام هستى، كرات آسمانى، كوهها، حيوانات و مانند آن، و احياى روح تعاون و همكارى و توصيه مسلمانان به راه وسط و پرهيز از افراط و تفريط در دنيا طلبى و آخرت گرايى، و بهرهگيرى از تجربيات ملل مختلف كه با سرعت به آيين جاودانى اسلامى مىگرويدند و نيازهاى دينى نظير وقت شناسى، قبله شناسى، مسائل مهم و دقيق ارث و ديه كه منجر به پيدايش و گسترش علوم هيأت، رياضى و صنعت ساعت سازى شد) و موارد بىشمار ديگر، راه را براى ايجاد و گسترش صنعت گشود.
«هنرى لوكاس» با اشاره به پيشرفت شگرف مسلمين دركشاورزى، باغدارى و صنايع از قبيل شيشه گرى، سفالگرى، كاغذسازى، كاشى و موزاييك سازى ظروف، فلزى و بلورى، بافت لطيفترين پارچههاى ابريشمى و موارد ديگر، چنين مىگويد:
«با توجه به جنبه هاى مادى تمدّن اسلامى، يعنى بازرگانى، صنعت و كشاورزى، اين تمدّن بر تمدّن اروپاى باخترى هم عصرش برترى داشت.» «٣» نقش دين در تمدن الف- نقش دين در تمدّن اسلامى اسلام در بسترى از اقوام جاهلى و بدوى، رشد و حركت داشت. زندگى باديه نشينى و صحرا گردى بر سرزمين جزيرةالعرب حكومت مى كرد. آن شبه جزيره از قبيله ها و