اجراى برخى از مقررات اسلامى بطور موقّت جلوگيرى كند. «١» براى مثال با آنكه «حج» يكى از واجبات بوده و آثار زيادى بر آن مترتب است در صورتى كه اجراى اين مراسم توأم با ذلّت مسلمين، شكست نظام اسلامى و به خطر افتادن عزّت و حيثيت مسلمانان گردد، به دستور حاكم اسلامى (ولى فقيه) بطور موقت متوقّف مى‌گردد. از همين روست كه امام رضا (ع) در خصوص اينكه چرا براى مردم ولى امر و حاكم قرار داده شد، مى‌فرمايد:
لَوْ لَمْ يُجْعَلْ لَهُمْ اماماً قَيِّماً امِناً حافِظاً مُسْتَوْدِعاً لَدَرَسَتِ الْمِلَّةُ وَ ذَهَبَ الدّينُ وَ غُيِّرَتِ السُّنَّةُ ...» «٢» اگر براى آنان امام بر پا دارنده نظم و قانون، خدمتگزار امين و پاسدار امانتدارى تعيين نمى‌شد، دين به كهنگى و فرسودگى دچار شده، از ميان مى‌رفت و سنت پيامبر (ص) و احكام اسلامى دگرگون و وارونه مى‌گشت.
٥- اصل اجتهاد پذيرى‌ يكى ديگر از رمزهاى انعطاف پذيرى و تحرّك مقررات اسلامى اجتهاد پذيرى آن است. اجتهاد به معناى كارشناسى و تخصص در مسائل اسلامى است كه هرگاه با تقوا و برخى شرايط ديگر همراه گردد، موجب تحرّك و پويايى قوانين اسلام خواهد شد. از آنجا كه از يك سو اوضاع زمان متغير است و پيوسته مسائل جديدى پيش مى‌آيد و از سويى ديگر، اصول كلّى اسلام همواره ثابت و لا يتغيّر است، لازم است كه در همه زمانها افراد خبره و كارشناس در امور اسلامى باشند تا با توجّه به اصول كلّى اسلام و در چارچوب آن، حكم مسائل جديد و مستحدثه را بيان كنند. «٣» ابوعلى سينا، فيلسوف تواناى جهان اسلام در الهيات شفا مى‌نويسد:
«چون اوضاع زمان متغيّر است و پيوسته مسائل جديدى پيش مى‌آيد، از طرف ديگر اصول‌