شخصيّت مختار از ديدگاه علماى بزرگ اسلام‌
در روايتى كه ماجراى سوء قصد خوارج به امام حسن عليه السلام آمده، برخى نوشته‌اند كه وقتى حضرت را براى معالجه، به خانه عموى مختار، سعدبن‌مسعود، بردند، مختار پيشنهاد كرد كه امام عليه السلام را به معاويه تحويل دهند، امّا با مخالفت و پرخاش عمويش روبه رو شد. «١»
١- سخن آية اللَّه خوئى (ره)
آيةاللَّه خوئى (ره) ضمن ردّ روايت بالا، كه آن را مرسله مى‌دانند، مى‌فرمايند: «به فرض صحّت، مختار قصد آزمايش عمويش را داشته ومقصود او نجات امام عليه السلام بوده است.» «٢»
علّامه سيد محسن جبل عاملى نيز در ردّ اين اتّهام مى‌گويد: «مختار قصد امتحان عمويش را داشته است و در ذيل روايت نيز آمده كه من قصد جدّى نداشتم، مى‌خواستم شما را امتحان كنم.» «٣»
علّامه محقّق شيخ محمد باقر محمودى در پاورقى انساب الاشراف، در ذيل اين مطلب نوشته‌اند: «مسأله تحويل امام به دشمن از طريق شيعه ثابت نشده، بلكه از احاديث اهل سنّت است» و به فرض هم اگر اين پيشنهاد از جانب مختار شده باشد، او در جوانى اشتباهى كرده كه بعداً پشيمان شده ودر عمل، با ايثار و جان‌فشانى در راه‌پيامبر صلى الله عليه و آله، كار خطاى خود را جبران‌