پيامدهاى عاشورا - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٥

تشكيلات پهناور پنهانى از اختفا به در آمد و موجوديّت خود را اعلام كرد و مبارزه اعتقادى، سياسى و نظامى وسيعى را به راه انداخت. اين تشكيلات فرماندار كوفه را دست گير و اخراج كرد و اجتماعى براى تظاهرات در مسجد جامع ترتيب داد تا رؤساى قبايل، حاضر شدند يك حكومت موقّت به وجود آورند. تظاهرات ديگرى نيز براى عزادارى حضرت سيد الشهدا عليه السلام برپا شد كه نخستين مجلس عزاى رسمى و آشكار مردم اين سامان به شمار مى‌رفت. «١»
شكل‌گيرى نهضت توّابين‌
مسعودى، مورّخ شهير اسلام، چنين آورده است: در سال ٦٥ ه. ق، شيعيان به حركت در آمدند و همديگر را به دليل يارى ندادن امام‌حسين عليه السلام سرزنش كردند و از اين كار خود، اظهار ندامت و پشيمانى نمودند.
آنان دريافتند كه چه خطاى بزرگى مرتكب شده‌اند؛ زيرا امام‌حسين عليه السلام را دعوت كرده بودند، ولى او را ميان آن همه دشمن تنها گذارده و به يارى‌اش نشتافته بودند. آنان دريافتند كه اين خطا، نابخشودنى، جرم بزرگ و ننگى است كه دامنشان را گرفته و جز با دادن جان و كشته‌شدن در اين مسير، پاك نخواهد شد؛ معتقد بودند كه بايد از دشمنان بكشند تا كشته شوند تا شايد خداوند از خطاى آنان درگذرد.
هسته قيام شيعى توّابين به وسيله پنج تن از سران سالخورده شيعه عراق تشكيل شد كه عبارت بودند از: