سياسى كوفه هميشه بر مقابله با بنى‌اميّه مبتنى بود. از اين رو، پس از تسلّط امويان بر عراق، براى سركوبى هرگونه نهضت و جن
پيامدهاى عاشورا ٢٨١ آزادى از زندان ..... ص : ٢٨٠
بش، ارتشى مجهّز بر كوفه گماردند. اين ارتش عمدتاً متشكّل از شاميان بود كه بسيار كارساز و موجب رعب مردم و تقويت حكومت مى‌گرديد.
حكومت شام براى ادامه سلطه خود در عراق، علاوه بر درآمد و منافع مالى كوفه، به موقعيّت سوق‌الجيشى و نظامى آن براى نفوذ در شرق مملكت اسلامى آن روز نظر داشت. براى اين منظور، كوفه بهترين پايگاه به حساب مى‌آمد. «١» و هميشه نيرويى آماده و جنگ‌جويانى مزدور از طرف حكومت، به‌طور آماده باش، براى سركوبى انقلاب‌ها، به‌خصوص قيام علويان و خوارج و ديگر مخالفان وجود داشت. «٢» حجّاج‌بن‌يوسف، والى سفّاك عراق، به كمك همين ارتش توانست شهر واسط را بنا كند و آن را پايگاهى نظامى قرار دهد. «٣»
وجود اين لشكر بزرگ در كوفه و دخالت مؤثّر در سركوب قيام، يكى از علل شكست قيام زيد عليه السلام بود.
٢- نقش جاسوسان و عوامل نفوذى‌
علّت ديگرى كه سبب از هم پاشيدن نهضت شد، وجود تعداد زيادى از جاسوسان و عوامل نفوذى دشمن در ميان انقلابيان بود كه تمام اخبار و اطّلاعات نهضت را به دشمن گزارش مى‌كردند. اين عامل در شكست تمام نهضت‌ها بسيار مؤثر بوده و هميشه دولت‌ها بودجه زيادى را صرف تشكيل سازمان‌هاى جاسوسى مى‌كرده‌اند. به عنوان نمونه معاوية بن‌