قيام زيد عليه السلام با شكست روبه‌رو شد. البتّه مقصود از «شكست» اين نيست كه قيام او بى‌ثمر ماند؛ زيرا اين قيام موجب قيام‌هاى بزرگ ديگرى بر ضدّ حكومت‌هاى جور شد كه مهم‌تر از همه، قيام يحيى- فرزند قهرمان زيد عليه السلام- و قيام خراسان بود و منجر به سقوط دولت امويان گرديد و قطعاً اگر قيام زيد عليه السلام نبود حكومت امويان بيش از آن مدّت طول مى‌كشيد. اين نيز مسلّم است كه شكست در قيام‌هاى حق معنا ندارد، بلكه عمل به تكليف، خود پيروزى است و مرام در قيامش، همانند مرام جدّش، امام حسين عليه السلام بود و شهادت و پيروزى براى آن‌ها موفقيّت به حساب مى‌آمد. بنابراين، مقصود از «شكست»، در اين جا شكست ظاهرى قيام است.
سؤال اين است كه با توجّه به زمينه‌هاى مساعد و عوامل موفقيّت، چرا قيام زيد عليه السلام به شهادت او و يارانش انجاميد. در اين زمينه، مى‌توان شكست قيام او را به دليل چند عامل دانست:
١- وجود ارتش شام در كوفه‌
عراق منطقه با ارزشى به حساب مى‌آمد، از اين جهت از آن به قلب زمين تعبير شده است، به‌ويژه به دليل وضعيّت خاص مركز آن، كوفه، كه يك مركز مهم جمعيّتى، اقتصادى و نظامى به حساب مى‌آمد و از درآمد فراوان كشاورزى و دام‌دارى و باغ‌دارى و موقعيّت طبيعى مناسب برخوردار بود. «١» بدين روى، حكومت امويان اهميّت زيادى به آن مى‌داد. امّا علاوه بر اين، آنچه از همه چيز مهم‌تر بود اين كه كوفه مركز حكومت اميرالمؤمنين عليه السلام و امام حسن عليه السلام و مركز قيام امام حسين عليه السلام و موضع‌