پيامدهاى عاشورا - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٩

را گرد خويش جمع كند تا به دفع و نابودى دشمنان خود و خاندان پيامبر بپردازد، و هر كسى از خوبان و بدان و شيعه و سنّى و معتزلى و ... با او همراه شد.» «١»
انقلابى كه در كوفه شكل مى‌گرفت، شهر را به يك منطقه انفجارآميز تبديل كرده بود. گرچه زيدبن‌على عليه السلام برنامه خود را به شيوه‌اى صحيح و محتاطانه شروع كرده بود، امّا كثرت استقبال مردم و تجمّع انقلابيان در خانه‌ها و مراكز خاص قابل تقيّه و حفاظت نبود. بنابراين، برنامه قيام علنى شد. اخبار به استاندار كوفه، يوسف‌بن‌عمر، رسيد. او، خود در حيره به سر مى‌برد، امّا به واسطه عمّال خود شهر را تحت نظر داشت.
جاسوسان و خبرچينان هشام، خليفه اموى، اوضاع متشنّج و فعّاليّت زيد عليه السلام را به گوش او رساندند. هشام نامه تندى براى استاندارش فرستاد و او را توبيخ كرد كه چرا اقدامى نكرده است. يوسف‌بن‌عمر هم به رئيس شهربانى خود، حكم‌بن‌صلت، دستور داد به هر نحو ممكن، مخفى‌گاه زيد را كشف و او را دستگير كند.
زيد عليه السلام براى حفظ جان خود و يارانش، مرتّب خانه‌هاى امن را عوض مى‌كرد و هر شب در جايى به سر مى‌برد. امّا سرانجام، مأموران و جاسوسان و عوامل نفوذى توانستند مخفى‌گاه او را بيابند و به يوسف‌بن‌عمر گزارش كنند. محل اصلى فعّاليّت زيد عليه السلام و مخفى‌گاه او در خانه دو تن از يارانش به نام‌هاى عامر و طعمه بود. به دليل گزارش عوامل نفوذى، آن دو دستگير و به دستور يوسف‌بن‌عمر، به شهادت رسيدند اينان نخستين شهداى قيام زيد عليه السلام بودند.