طهارت انسان - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٥٦ - تبِیِین عنوان شرک و مشرک
ِیعنِی: عدم قول به فصل در حرمت و عدم حرمت دخول مشرک از ِیک طرف، و عدم ذکر مساجد در آِیۀ شرِیفه از طرف دِیگر، موجب اِین نظرِیّه گردد که مقصود از لفظ «نجس»، نجاست ذاتِی و جبلِّی نِیست، بلکه منظور قذارت معنوِی و کدورت نفسانِی است، و آِیه به جهت تعظِیم و تفخِیم مرتبه و جلالت بِیتالله اِین حکم را صادر نموده است. و اِین خود، موجب صَرف لفظ «نجس» از معناِی متعارف، و ارادۀ مصداق دِیگر از اِین مفاد باشد.
تبِیِین عنوان شرک و مشرک
«شرک» در لغت به معناِی سهم و نصِیب در کنار ساِیر سهام مِیباشد. در لسان العرب گوِید:
الشِّرکةُ مُخالطةُ الشَّرِیکَِین. ِیقالُ: اشتَرَکنا، بمعنِی تَشارَکنا؛ و قد اشتَرَکَ الرّجُلان و تَشارَکا و شارَکَ أحدُهما الآخَرَ....
و الشّرِیکُ: المُشارکُ....
و الأشراکُ أِیضاً جمعُ الشِّرکِ، و هو النّصِیبُ؛ کما ِیقالُ: قِسمٌ و أقسامٌ....
و أشرَکَ بِاللهِ: جَعَلَ لهُ شرِیکًا فِی مُلکِهِ تعالَِی اللهُ عن ذَلک. و الاسمُ: الشِّرکُ.... و الشِّرکُ: أن ِیُجعَلَ لِلَّهِ شرِیکًا فِی رُبوبِیَّتِهِ؛ تعالَِی اللهُ عن الشُّرَکاءِ و الأندادِ.... و کذلک قولُه تعالِی: (وَأَنْ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا)؛[١] لِأنّ معناهُ عدَلوا بِهِ، و مَن عدَل به شِیئًا من خَلقِهِ فهو کافرٌ مشرکٌ، لِأنّ اللهَ وَحدَه لاشرِیک له و لانِدَّ له و لانَدِیدَ....
و فِی حَدِیث تَلبِیةِ الجاهلِیّةِ: «لَبَِّیکَ لاشرِیک لک إلّا شرِیکٌ هو لک تَملِکهُ و ما مَلَکَ.» ِیَعنونَ بِالشرِیکِ الصَّنَمَ؛ ِیُرِیدونَ أنّ الصّنمَ و ما ِیَملِکهُ و ِیَختَصُّ بِهِ مِنَ الآلاتِ الّتِی تکونُ عِندَه و حَولَه و النُّذورِ الّتِی کانوا ِیَتَقَرَّبونَ بها إلِیه، کُلُّها مِلکٌ للَّهِ عزّوجلّ. فذلک معنِی قولهِ: «تَملِکهُ و ما مَلَکَ.»[٢]
[١]. سوره أعراف (٧) آِیه ٣٣.
[٢]. لسان العرب، ج ١٠، ص ٤٤٨ ـ ٤٥٠. ترجمه:
«شرکت: عبارت است از مخالطت و مشارکت دو شرِیک؛ گفته مِیشود: ”اشترکنا“ به معناِی اِینکه با هم مشارکت کردِیم. و ”قد اشترک الرّجلان و تشارکا و شارکَ أحدُهما الآخَر“ همگِی به ِیک معنا هستند. *