طهارت انسان - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٤١ - بِیان حجِّیت اجماع از باب قاعدۀ لطف، و اشکال وارد بر آن
نحن و إن کُنّا ثاوِِینَ بمکانِنا النّائِی عن مساکنِ الظّالمِینَ حسَبَ الّذِی أراناهُ اللهُ تعالِی لنا من الصّلاحِ و لشِیعتِنا المُؤمنِینَ فِی ذلک مادامَت دَولةُ الدّنِیا للفاسقِینَ، فإنّا نُحِیطُ عِلمًا بأنبائِکم و لاِیَعزُبُ عنّا شَِیءٌ من أخبارِکم... إنّا غِیرُ مُهمِلِینَ لِمُراعاتِکم و لاناسِینَ لذِکرکم؛ و لولا ذلک لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْواءُ و اصطَلَمَکُمُ الأعداءُ....[١]
مضافاً به اِینکه خود امام علِیهالسّلام وقتِیکه از آن حضرت راجع به تکبِیر بعد از تشهّدِ اوّل، قبل از قِیام به رکعت ثالثه سؤال شد، فرمودند:
الجوابُ: إنّ فِیه حدِیثَِینِ: أمّا أحَدُهما: فإنّه إذا انتَقَلَ مِن حالةٍ إلِی حالةٍ أُخرِی، فعلِیهِ تکبِیرٌ؛ و أمّا الآخَرُ: فإنّه رُوِِیَ: أنّه إذا رفَعَ رأسَه من السّجدةِ الثّانِیةِ فکبَّرَ ثمّ جلَسَ ثمّ قام، فلِیس علِیه للقِیامِ بعدَ القُعودِ تکبِیرٌ. و کذلک التّشهّدُ الأوّلُ ِیَجرِی هذا المَجرِی. و بأِیِّهما أخَذتَ من جِهةِ التّسلِیمِ کان صَوابًا.[٢]
و همِینطور در موارد عدِیدهاِی امام علِیهالسّلام افراد را به همِین احکام ظاهرِیِ مستنبط از رواِیات و أدلّه سوق دادهاند، چنانچه در جاِی خود مبِیَّن است.
و اگر مقصود از لطف، توضِیح و تبِیِین امام علِیهالسّلام در مقام فتوا و صرفاً
[١]. الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٩٠٢. ترجمه:
«ما اگرچه تا وقتِی حکومت دنِیا در دست فاسقِین است بر حسب آنچه که خداوند براِی ما و شِیعِیانمان صلاح دِیده و به ما نشان داده است، در مکانِی دور از مساکن ظالمِین زندگِی مِیکنِیم, امّا بر احوال شما احاطۀ علمِی دارِیم و چِیزِی از اخبار شما از ما پنهان و مخفِی نمِیماند؛ ما در مراعات شما اهمال و کوتاهِی نمِیکنِیم و ِیاد شما را فراموش نمِینماِیِی و اگر اِینطور نبود، شدائد بر شما وارد شده و دشمنان نابودتان مِیکردند.» (محقّق)
[٢]. الغِیبة، شِیخ طوسِی، ص ٣٧٩. ترجمه:
«در اِین مورد دو حدِیث وارد شده است: حدِیث اوّل: وقتِی مصلِّی از حالتِی به حالت دِیگر منتقل مِیشود، باِید تکبِیر بگوِید؛ حدِیث دوم: رواِیت شده است که: اگر سرش را از سجدۀ دوّم برداشت و تکبِیر گفت و سپس نشست و بعد اِیستاد, لازم نِیست براِی اِیستادنِ بعد از رکوعش تکبِیر بگوِید. و تشهّد اوّل نِیز به همِین ترتِیب است. و به هر کدام از اِین دو از روِی تسلِیم عمل کنِی، صحِیح است.» (محقّق)