فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ * فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ * إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ).[١]

همِین‌طور در آِیۀ ١٠٥ از سورۀ بقره خداِی متعال در عِین اِینکه بت‌پرستان را مشرک نامِیده است، ولِیکن اهل‌کتاب را با عنوان کفر از آنها متماِیز و جدا ساخته است:

(مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ).[٢]

و گرچه در بسِیارِی از آِیات با لفظ مضارع و ِیا ماضِی، اهل‌کتاب را مشمول اِین عنوان نموده است، امّا با لفظ مشرک که اسم فاعل و دالّ بر ثبوت و تحقّق

[١]. سوره أنعام (٦) آِیات ٧٥ ـ ٧٩. ترجمه برگرفته از الله شناسِی، ج ٣، ص ٢٩٧ و ٢٩٤ و ٢٩٢:

«و هان اِی پِیغمبر! ما آن‌چنان (براِی بحث و مؤاخذۀ ابراهِیم از عموِیش آزر دربارۀ پرستش أصنام) به ابراهِیم ملکوت آسمان‌ها و زمِین را نشان مِی‌دهِیم؛ و به جهت آنکه از صاحبان ِیقِین بوده باشد * پس هنگام شب چون سِیاهِی آن همچون پوششِی وِی را فرا گرفت، ِیک ستاره در آسمان دِید، گفت: اِین است پروردگار من! پس هنگامِی که آن ستاره غروب کرد، گفت: من غروب‌کنندگان را دوست نمِی‌دارم! * پس چون ماه را درخشان دِید، گفت: اِین است پروردگار من! پس هنگامِی که غروب کرد، گفت: اگر پروردگارم مرا رهبرِی ننماِید، من تحقِیقاً از گروه گمراهان خواهم بود! * پس چون خورشِید را فروزان دِید، گفت: اِین است پروردگار من، اِین بزرگ‌تر است! پس هنگامِی که غروب کرد، گفت: اِی قوم من! من تحقِیقاً از آنچه را که شما در برابر خدا مؤثّر مِی‌دانِید بِیزار هستم‌ * من به‌طور حتم و مسلّم، وجهۀ قلب و روِی دل خودم را به آن کس برگردانِیده‌ام که او آسمان‌ها و زمِین را آفرِیده است. دل من به سوِی حقّ گراِیِیده و از غِیر او إعراض کرده است. و من چنان نِیستم که از شرِیک‌آورندگان به خداِیم بوده باشم!»

[٢]. ترجمه برگرفته از نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٩٧، و معاد شناسِی، ج ١٠ ، ص ١٦١:

«اهل‌کتاب و مشرکِین دوست ندارند که از طرف پروردگار شما بر شما خِیرِی فرود آِید؛ و خداوند اختصاص مِی‌دهد به رحمتش هر که را که بخواهد، و خداوند داراِی فضل بزرگِی است.»