دوّم: بسِیارِی از فقها در کتب فقهِی و روائِی خود، رواِیات صرِیحۀ دالّه بر طهارت ذاتِی اهل‌کتاب را محمول بر صورت تقِیّه نموده‌اند؛ امّا با توجّه و تدبّر در رواِیات در موارد مختلفه، باِید اذعان نمود که نه‌تنها حمل رواِیات بر مورد تقِیّه مستبعد، بلکه ممتنع مِی‌باشد. آخر چطور ممکن است رواِیتِی را که در آن، امام علِیهالسّلام به آن فرد نصرانِی‌زادۀ تازه‌مسلمان امر مِی‌کند از غذاِی آنان تناول کند ـدرصورتِی‌که أبوِین او از استعمال گوشت خوک و شربخمر اجتناب مِی‌کنندـ، حمل بر تقِیّه نمود؟! و ِیا ساِیر رواِیات در اِین باب.

و آِیا امام علِیهالسّلام نمِی‌تواند به آنها بگوِید: در صورت تقِیّه از غذاِی آنان بخورِید، ولِی بعد دست و دهان و لباس خود را بشوِیِید؟! و ِیا آنان را از استفاده از لباس آنها برحذر بدارد؟! و به‌طور کلِّی آِیا اصلاً تقِیّه در اِین مورد هست ِیا نِیست؟ با توجّه به اِینکه مسئلۀ طهارت و نجاست ِیک مسئلۀ شخصِی و قابل اخفاء و اختفاء است، و شخص مِی‌تواند در اِین مورد بدون اِینکه احدِی متوجّه شود، به تکلِیف واقعِی خود عمل نماِید. و آِیا جواز ازدواج با اهل‌کتاب هم تقِیّه بوده است؟! و آِیا کنِیز نصرانِی در منزل امام رضا علِیهالسّلام هم تقِیّه بوده است؟! و آِیا استفادۀ لشکر اسلام از غذاِی اهل ذمّه نِیز تقِیّه است؟!

عجبا! نگارنده در اِینجا نمِی‌تواند تعجّب خود را از اِین همه مبعّدات و امور مستنبطۀ بعِیدۀ فِینهاِیةالبُعد، پنهان نماِید! و لَِیت شِعرِی اِین فقهائِی که همِین‌طور اِین همه رواِیت را در ظروف مختلفه حمل بر تقِیّه نموده‌اند، آِیا هِیچ به حقِیقت و واقعِیّت و وجود عِینِی و خارجِی تقِیّه فکر کرده‌اند؟ و ِیا اِینکه رجماً بالغِیب تِیرِی در تارِیکِی پرتاب نموده، خود را از دغدغۀ بحث و تحقِیق و تشوِیشِ فراز و نشِیب آن رها کرده، هِیچ فکرِی و اندِیشه‌اِی به تبعات اِین مسئله نکرده‌اند؟ و لذا مرحوم صاحب مصباح الفقِیه بحث در اِین مورد را از جملۀ تلفِیقات مِی‌شمرد و ابداً وَقعِی به اِین مَحامل نمِی‌نهد و آنها را به‌هِیچ مِی‌شمرد، و ادلّۀ طهارت ذاتِی اهل‌کتاب را بدون معارض و مناقض، قلمداد مِی‌کند.