خصوصًا مع ما عَرَفتَ مِن وَهنِ دَلالةِ تلک الأخبارِ علِی النَّجاسةِ، بل إمکانِ منعِ ظهورِها فِیها. اللَهمّ إلّا أنِیُدَّعَِی انجِبارُ ضَعفِ دلالتِها کسَندِها بفهمِ الأصحابِ و عملِهم؛ لکن لاِیَکفِی ذلک فِی تَرجِیحها علِی أخبارِ الطّهارةِ بعدَ عدمِ التّنافِی و إمکانِ الجمعِ عُرفًا مع وجودِ الشّاهدِ علِیه، إلّا أنِیُقالَ: إنّ إعراضَ المشهورِ عن أخبارِ الطّهارةِ أسقَطَها عن الاعتبارِ. فأخبارُ النَّجاسةِ علِی هذا التّقدِیرِ حُجّةٌ سَلِیمةٌ من المُعارضِ، ِیَجِبُ الأخذُ بظاهرها؛ لکنّ الاقتناعَ بهذا القولِ فِی طَرحِ مثلِ هذه الأخبارِ أراهُ مُجرَّدَ التّقلِیدِ و التّصدِیقِ من غِیرِ تصوّرٍ، فلابُدّ من تحقِیقِ هذا القولِ.[١]

در اِینجا بسِیار خوب و مستدل، مرحوم حاج آقا رضا کِیفِیّت دلالت اخبار طهارت و رجحان قطعِی آنها را بر اخبار نجاستْ بِیان داشته، و در مقام جمع با

[١]. مصباح الفقِیه، ج ٧، ص٢٥٤. ترجمه:

«علاوه بر اِین، با تدبّر در آنچه سابقاً در مبحث نجاست شراب ذکر کردِیم, مشخّص مِی‌شود احتمال اِینکه صدور اخبار دالّ بر طهارت به جهت تقِیّه باشد، از احتمال اِینکه اخبار دالّ بر نجاست به دلِیل تقِیّه باشد بِیشتر نِیست. و انصاف اِین است که در اخبار طهارت قرِینه‌اِی که حتِّی مشعر به صدور اِین اخبار به جهت تقِیّه باشد وجود ندارد، تا چه رسد به وجود دلالت معتبرِی بر تقِیّه که باعث صحّت کنار گذاشتن اِین اخبار کثِیره باشد؛ پس رفعِید از امثال اِین رواِیات، بدون دلِیل معتبر جاِیز نِیست.

پس اقتضاِی جمع بِین اِین اخبار و اخبار نجاست، تأوِیل کردن اخبار نجاست است؛ چراکه اخبار طهارت اگر نص نباشند، حدّاقل دلالت آنها از اخبار نجاست ظاهرتر است. علاوه بر اِین، اشاره کردِیم که مدلول لفظِی تعدادِی از اِین اخبار مِی‌تواند قرِینه براِی برگرداندن ظهور رواِیات نجاست باشند؛ خصوصاً ـهمان‌طور که دانستِیـ دلالت آن اخبار بر نجاست، سست است بلکه مِی‌توان گفت اصلاً ظاهر در نجاست نِیستند. مگر اِینکه ادّعا کنِیم فهم اصحاب و عمل آنها ضعف دلالت اِین اخبار را همانند ضعف سندشان جبران مِی نماِید؛ امّا بعد از اِینکه مشخّص شد که اِین اخبار با اخبار طهارت منافاتِی نداشته و امکان جمع عرفِی بِین آنها وجود دارد، دِیگر اِین دلِیل براِی ترجِیح اِین اخبار بر اخبار طهارت، کافِی نخواهد بود. مگر اِینکه گفته شود إعراض علماِی مشهور از اخبار طهارت، آنها را از درجۀ اعتبار ساقط کرده است. در اِین‌صورت اخبار نجاست، حجّتِی بدون معارض خواهد بود که باِید ظاهر آنها را حجّت دانست. امّا به عقِیدۀ من, قانع شدن به اِین دلِیل براِی کنار گذاشتن چنِین رواِیاتِی، صرفاً امرِی تقلِیدِی, و تصدِیقِی بدون تصوّر است؛ پس اِین نظر باِید اثبات گردد.» (محقّق)