ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٦ - حكم تشكيل و انتصاب اعضاى شوراى عالى فضاى مجازى، ١٧/ ١٢/ ٩٠
كنند و مقرّراتگذارى كنند. اين مقرّرات را بايد در روزنامههاى رسمى منتشر كنند تا در كشور اجرايى شود. عيناً به همين شكلى كه گفتم، اتّفاق مىافتد.
در نتيجه، اگر بخواهيم شبكه ملّى اطّلاعات را از ديدگاه وزارت ارتباطات نگاه كنيم، دقيقاً همين چيزى است كه الآن مورد استفاده قرار مىگيرد كه در دولت قبل، راه افتاده بود. آن زمان كه گفتند اين شبكه راه افتاده است، آن را امتحان كرديم و ديديم درست است؛ اطّلاعات سايتهايى كه سرورش در ايران باشد، از كشور خارج نمىشود؛ ولى اگر سرور خارج از كشور باشد، اطّلاعاتش خارج مىشود. در حال حاضر مىبينيد كه ٦٠% استفاده از اينترنت در ايران، از طريق تلگرام است كه سرورش، خارج از كشور است. تنها تفاوت شبكه ملّى اطّلاعات حال حاضر با شبكه دولت قبل اين است كه هر كس از شبكه داخلى استفاده كند، هزينه آن نصف مىشود. البتّه اين نصف قيمت هم ظالمانه است؛ حدّاقل بايد يك بيستم باشد؛ چون تمام واسطهها حذف شدهاند.
من با معاون «شركت عرضه سازمان فناورى اطّلاعات» و «شركت ارتباطات زيرساخت» مناظره راديويى داشتم. از ايشان پرسيدم شبكه ملّى اطّلاعات كه ايجاد كرديد، چيست؟ گفتند اين شبكه، اگر شما ده گيگ اينترنت از يك نرمافزار خارجى استفاده كنيد، به شما اجازه مىدهد كه بيست گيگ از نرمافزارهاى ايرانى استفاده كنيد.
گفتم: من كه كارم در حوزه فضاى مجازى است، تا حالا نشده است كه در طول يك ماه، مصرفم از سه گيگ بيشتر شود. پس اين ده گيگ كه فرموديد، هرگز پر نمىشود كه نيازى به آن بيست گيگ داشته باشم. گفتم خب حالا اشكالى ندارد. هرچه از نرمافزار خارجى استفاده كنيم، در استفاده از نرمافزار داخلى، حجمش دو برابر مىشود؟ گفت: نه. به شرطى كه ده گيگ استفاده كنى، اينجا بيست گيگ ظرفيت توليد مىشود. اين اصلًا يك چيز ديگر است. نمىدانم چرا اسمش را گذاشتهاند شبكه ملّى اطّلاعات؟! مىتوانند بگذارند شبكه ملّى، شبكه داخلى يا اينگونه چيزها؛ ولى هرچه هست، شبكه ملّى اطّلاعات نيست كه بتواند خاستگاه ملّى داشته باشد؛ مثل ملّى كردن صنعت نفت كه يك نهاد ملّى پشت آن باشد؛ مثل شوراى عالى فضاى مجازى. هيچكدام از اين امور اتّفاق نيفتاده است.
چيزى كه از شبكه ملّى اطّلاعات در قانون وجود دارد، چيزى است كه مجلس تصويب كرده. مادّه ٤٦ و ٤٧ قانون پنجم توسعه كه بحث مفصّلى دارد، حتّى ميزان ترافيك داخلى را خيلى بيشتر از چيزى كه الآن گفته شده، مطرح مىكند و نقصهاى خيلى جدّى دارند. به طور كلّى، در مورد شبكه ملّى اطّلاعات، آنجا صحبت كردهاند؛ ولى از آن مصوّبه تازهتر، مصوّبه شوراى عالى فضاى مجازى است كه كلّيات شبكه ملّى اطّلاعات را تصويب كرده است. اين كلّيات مىگويد كه شبكه ملّى اطّلاعات، يك سامانه متشكّل از اعضاى سختافزارى، نرمافزارى، انسانى، سازمانى، قانونى و فرهنگى مىباشد كه طرح استراتژى مشخّص در راستاى استقلال ارتباطى و ادامه حيات سامانهها در نبود اينترنت، امنيت حدّاكثرى ارتباطى درون سامانه، حفظ اطّلاعات و مگاديتايى حاصل از فعّاليت افراد در سامانه و پاسخگويى حدّاكثرى كاربران داخلى و خارجى را بايد شامل شود.
در اينجا، سه لايه براى شبكه ملّى اطّلاعات مطرح كردند كه پاسخ سؤال شما اينجاست:
- لايه راهبردى: شامل راهبردهاى مختلف دينى، حاكميتى، اجتماعى، سلامت و ... است كه هر كدام در حوزه خودش معرّفى مىشود؛
- لايه عملياتى: شامل محتوا، سرويس كسب و كار، نظام مالياتى و دولتى و امثال اينها، مثل دولت الكترونيك؛
- لايه زيرساختى: اين لايه خودش پنج بخش است: فنّى، نهادى، سرمايه انسانى، فرهنگ و سبك زندگى و قوانين و مقرّرات كه از بين اينها، فقط بخش فنّى است كه به وزارت ارتباطات مرتبط است و آن هم شش بخش است:Network ,CDN ,IXP ,DC ,Datacenter ,Access ,OS (سيستمعامل و امثال اينها) وDevice (گوشىهاى موبايل).
تازه شما كه اينها را انجام دهيد، از لحاظ فنّى، شبكه ملّى اطّلاعات ما راه افتاده است. چيزى كه به عنوان شبكه ملّى اطّلاعات اعلام شده است، هيچ كدام از اينها را جواب نمىدهد؛ يعنى از اين شش فاكتور، هيچكدام را پاسخگو نيست. اگر من بخواهم خيلى مستدل و قانونى توضيح دهم، اين است كه سال ١٣٩٣ ه. ش. الزامات حاكم بر تحقّق شبكه ملّى اطّلاعات، به عنوان زيرساخت ارتباطات فضاى مجازى، به شرح زير تصويب و در روزنامههاى رسمى منتشر شد:
١. شبكه متشكّل از زيرساختهاى ارتباطى با مديريت مستقلّ كاملًا داخلى (مديريت شبكه از كشورهاى خارجى بايد به داخل كشور انتقال پيدا كند)؛
٢. شبكههاى كاملًا مستقل و حفاظت شده نسبت به ديگر شبكهها، از جمله اينترنت با امكان تعامل مديريت شده با آنها؛ يعنى از اينترنت جداست؛ ولى مىتواند از آن، به صورت مديريت شده استفاده كند؛ به شرطى كه هر بخشى از اينترنت كه وارد شبكه ملّى اطّلاعات مىشود، مديريت به آن، حاكميت داخلى داشته باشد؛
٣. شبكهاى با امكان عرضه انواع محتوا و خدمات ارتباطى سراسرى كه براى آحاد مردم با تضمين كيفيت، با قابليت تحرّك و قابليت انواع محتوا را داشته باشد. الآن شبكه داخلى ما، بعضى اوقات، قابليت ساپورت كاربران داخلى را هم ندارند. البتّه منطق پشت آن مشخّص نيست. مىگويند بيست ميليون نفر عضو يك شبكه خارجى هستند؛ ولى بيست ميليون نفر نمىتوانند عضو يك شبكه داخلى باشند؛ چون پهناى باند براى يك شبكه داخلى جوابگو نيست و براى شبكههاى خارجى هست؛ در صورتى كه هر دو از يك زيرساخت داخلى استفاده مىكنند. اين بحث عجيبى است كه در وزارت ارتباطات جوابى براى آن وجود ندارد؛
٤. شبكهاى با قابليت عرضه انواع خدمات امن، اعمّ از رمزگذارى و امضاى ديجيتال. شما وقتى وارد اينترنت مىشويد بايد از شما شناسه ملّى بخواهند. ما الآن در ايرانIP Valid به اين معنى نداريم؛ جز «رنج دهها» كه در جاهاى محدودى استفاده مىشود. بهIP هايى كه با عدد ده شروع مىشوند، رنج ده مىگويند. ما وقتى وارد شبكه مىشويم، همه از يك اينترنت استفاده مىكنيم؛ من، دخترم، همسرم، مهمانم. معلوم نيست چه كسى دارد از اين اينترنت استفاده مىكند؛ در نتيجه،